İstanbul Sigorta Avukatı ve Sigorta Hukuku

Sigorta şirketinin ret yazısı ya da eksik ödemesi son söz değildir. Poliçenin özel şartları, eksper raporu ve şirkete yapılan başvurunun tarihi incelendiğinde, ret gerekçesinin kanuna ya da poliçeye uymadığı sıkça görülür. Ancak dava veya tahkim yoluna gitmeden önce şirkete yazılı başvuru yapıp belirli bir süre beklemek zorunludur; zamanaşımı süreleri de poliçe türüne göre değişir ve kısa olabilir.

Bu sayfada kasko, trafik, hayat ve sağlık sigortası uyuşmazlıklarında izlenecek yolu; Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru şartlarını, 2026 başvuru ücretlerini ve itiraz sınırlarını, tüketici hakem heyeti ve mahkeme seçeneklerini, zamanaşımı sürelerini, değer kaybının güncel hesap yöntemini ve sık sorulan soruların yanıtlarını bulacaksınız.

Sigorta uyuşmazlığında ilk adım: şirkete yazılı başvuru

Hangi sigorta türü olursa olsun, sigorta şirketine karşı tahkim veya dava yoluna gitmeden önce şirkete yazılı başvuru yapılmalı ve talebin reddedildiği ya da cevapsız kaldığı belgelenmelidir. Bekleme süresi sigortanın türüne göre farklıdır:

• Zorunlu trafik sigortası (ZMSS): Zarar gören, dava açmadan veya tahkime gitmeden önce karşı aracın sigorta şirketine yazılı başvurur. Şirket başvurudan itibaren 15 gün içinde yazılı cevap vermez ya da cevap talebi karşılamazsa dava veya tahkim yolu açılır (KTK m.97). Bu başvuru yapılmadan açılan dava usulden reddedilebilir.
• Kasko, hayat, sağlık, konut ve diğer sigortalar: Sigorta Tahkim Komisyonu’na gidebilmek için şirkete başvurulmuş ve talebin kısmen ya da tamamen reddedilmiş olması gerekir; şirketin başvurudan itibaren 15 iş günü içinde yazılı cevap vermemesi de yeterlidir (Sigortacılık Kanunu m.30/13).

Başvuruyu e-posta yerine iadeli taahhütlü posta, KEP ya da şirketin hasar sisteminden alınan kayıt numarasıyla yapmak, sürenin başladığı tarihi ispat etmeyi kolaylaştırır. Başvuruya poliçe numarası, hasar dosya numarası, talep edilen tutar ve dayanak belgeler eklenmelidir.

Şirket ne zaman ödemek zorunda? Trafik sigortasında sigortacı, genel şartlarda sayılan belgeler kendisine ulaştıktan sonra teminat içindeki tutarı 8 iş günü içinde öder (KTK m.99). Kasko ve diğer sigortalarda tazminat, şirketin araştırmaları bitince ve her hâlde hasar ihbarından 45 gün sonra muaccel olur; hayat ve ferdi kaza gibi can sigortalarında bu süre 15 gündür. Araştırma 3 ay içinde bitmezse şirket, belirlenen hasarın en az %50’sini avans olarak ödemek zorundadır (TTK m.1427).

Başvuru yolları: şirket, tahkim, hakem heyeti ve mahkeme

Şirketin reddinden sonra dört farklı yol vardır. Hangisinin seçileceği; talep tutarına, sigortalının tüketici olup olmadığına ve uyuşmazlığın teknik yoğunluğuna göre belirlenir. Aynı uyuşmazlık tüketici hakem heyetine ya da mahkemeye taşınmışsa artık Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulamaz (Sigortacılık Kanunu m.30/14); bu nedenle yol seçimi baştan doğru yapılmalıdır.

Tüketicinin açacağı davalarda, tüketici hakem heyetinin görev alanı dışında kalan uyuşmazlıklar için dava öncesi arabulucuya başvuru dava şartıdır (TKHK m.73/A). Sigorta şirketine karşı açılan ticari para alacağı davalarında da arabuluculuk dava şartı olarak aranır (TTK m.5/A). Trafik kazası dosyalarında KTK m.97 başvurusu ile arabuluculuk şartının birlikte nasıl uygulanacağı dosyanın taraflarına göre değişebildiğinden, dava açmadan önce iki şart da kontrol edilmelidir. Sigorta Tahkim Komisyonu yolunda ise arabuluculuk aranmaz.

Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu adım adım

1. Şirkete yazılı başvuru ve ret belgesi: Ret yazısı, eksik ödeme dekontu ya da cevapsız geçen sürenin kanıtı hazırlanır.
2. Başvuru formu ve belgeler: Başvuru, Komisyonun internet sitesi üzerinden çevrim içi yapılır. Talep kalemleri ve tutarları açıkça yazılmalıdır; hakemler kural olarak yalnızca dosyadaki belgeler üzerinden karar verir, duruşma yapılmaz.
3. Başvuru ücretinin ödenmesi: Ücret talep tutarına göre belirlenir (aşağıdaki tablo). Ücret aynı gün içinde ödenmelidir.
4. Raportör incelemesi: Başvuru önce raportörce en geç 15 gün içinde incelenir; çözülemeyen dosya hakeme gönderilir.
5. Hakem veya hakem heyeti: 122.000 TL’nin altındaki dosyalar kural olarak tek hakemle, 122.000 TL ve üzerindekiler en az üç hakemli heyetle karara bağlanır. Gerekirse bilirkişi incelemesi yaptırılır.
6. Karar ve itiraz: Hakemler görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç 4 ay içinde karar verir; bu süre tarafların yazılı onayıyla uzatılabilir. İtiraz edilebilen kararlara karşı bildirimden itibaren 10 gün içinde itiraz edilir; itiraz hakem heyeti 2 ay içinde karar verir.
7. Tahsil: Kesinleşen karar ödenmezse icra takibine konu edilir.

Bu tarife 16 Temmuz 2026’dan itibaren uygulanmaktadır; itiraz başvurularında da aynı ücret alınır. Parasal sınırlar ise 22 Ocak 2026’dan beri şöyledir: 35.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda hakem kararı kesindir; 35.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklarda itiraz yolu açıktır; itiraz üzerine verilen karara karşı temyiz için uyuşmazlık tutarının 383.000 TL’yi aşması gerekir. Mart 2026’dan itibaren bu sınırlar karar tarihine göre değil, başvuru tarihine göre belirlenmektedir. Sınırın altında kalan dosyalarda bile, sürenin bitiminden sonra karar verilmesi, talep aşılarak karar verilmesi gibi ağır usul hatalarında temyiz yolu kanunen açıktır.

Talebi kısmen ya da tamamen reddedilen taraf aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ndeki ücretin beşte biridir (m.30/17). Bu düşük vekâlet ücreti riski, talep tutarının gerçekçi belirlenmesini önemli kılar.

Kasko ödemiyor: en sık ret gerekçeleri

Kaskoda sigorta şirketi, rizikonun teminat dışında kaldığını ispat etmekle yükümlüdür (TTK m.1409). Uygulamada en sık karşılaşılan ret ve eksik ödeme gerekçeleri şunlardır:

• Alkol ve ehliyetsizlik: Poliçe şartlarına dayanılan bu retlerde, alkolün veya ehliyetsizliğin kazanın oluşumuna etkisi (illiyet bağı) ayrıca tartışılır; alkol raporu tek başına her dosyada sonucu belirlemez.
• Olayın beyan edildiği gibi gerçekleşmediği iddiası: Hasarın kaza anlatımıyla uyumsuz olduğu gerekçesiyle yapılan retlerde teknik bilirkişi incelemesi belirleyicidir.
• Ağır hasar (pert) ve rayiç değer: Aracın piyasa değerinin düşük belirlenmesi en yaygın eksik ödeme sebebidir; emsal satış ilanları ve ekspertiz ile karşılaştırılmalıdır.
• Beyan yükümlülüğünün ihlali: Poliçe yapılırken önemli bir hususun bildirilmediği iddiası (ticari kullanım, sürücü bilgisi gibi).
• Muafiyet, eksik sigorta ve anlaşmalı servis şartları: Poliçe özel şartlarındaki bu hükümler ödemeyi doğrudan azaltır.

2026’da yürürlüğe giren Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği ile kaskoda ağır hasar ve tam hasar tespitleri, trafik sigortasında ise belirli tutarı aşan hasarlar, EKSİST sistemi üzerinden sırayla atanan eksperlerce yapılmaktadır. Eksper raporuna, raporun sisteme girildiğinin bildiriminden itibaren 3 iş günü içinde sigortalı veya sigorta ettiren de itiraz edebilir; itirazda yeni eksper, gerekirse hakem eksper atanır. Bu kısa süre kaçırılsa bile tahkim ve dava hakkı ortadan kalkmaz, ancak itiraz dosyayı erken aşamada güçlendirir.

Trafik sigortası: maddi hasar, değer kaybı ve Güvence Hesabı

Kusurlu aracın zorunlu trafik sigortası, karşı taraftaki araç hasarını, değer kaybını, bedensel zararları ve ölüm hâlinde destekten yoksun kalma tazminatını poliçe limitleri içinde karşılar. 2026 yılı asgari teminatları araç başına maddi zarar için 400.000 TL, kişi başına sakatlık ve ölüm için 3.600.000 TL’dir; kaza tarihindeki limit geçerlidir. Limiti aşan zarar için sürücü ve araç işletenine karşı ayrıca dava açılır. Bedensel zararlarda tazminatın nasıl hesaplandığını trafik kazası tazminatı hesaplama yazımızda, kaza anında toplanması gereken delilleri trafik kazası sonrası yapılması gerekenler yazımızda anlattık.

Değer kaybında güncel durum: Değer kaybı eskiden trafik sigortası genel şartlarının ekindeki formülle hesaplanıyordu. Anayasa Mahkemesi 2020’de Karayolları Trafik Kanunu m.90’daki “genel şartlar” atfını, 2022’de de 2021’de kanuna eklenen ve hesabı yeniden genel şartlara bağlayan hükümleri iptal etti. Bugün değer kaybı, aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa değeri ile onarım sonrası piyasa değeri arasındaki gerçek fark üzerinden, bilirkişi incelemesiyle belirlenir. 2026 eksper yönetmeliği de trafik sigortasında atanan eksperin değer kaybını gerçek zarar ilkesine göre hasarla aynı raporda hesaplamasını öngörür. Şirketin formül benzeri düşük bir hesapla ödeme yapması, bakiye için tahkim veya dava yolunu kapatmaz.

Güvence Hesabı: Kusurlu araç sigortasızsa, sürücüsü tespit edilemiyorsa ya da araç çalıntıysa bedensel zararlar için Güvence Hesabı’na başvurulur; sigorta şirketinin iflası veya ruhsatının iptali hâlinde maddi zararlar da karşılanır (Sigortacılık Kanunu m.14). Sigortasız araçtan kaynaklanan araç hasarı ise Güvence Hesabı kapsamında değildir; bu zarar için sürücü ve işletene karşı dava açılır. Güvence Hesabı ile yaşanan uyuşmazlıklar da Sigorta Tahkim Komisyonu’na taşınabilir.

Hayat ve sağlık sigortası ödenmediğinde

Hayat, kredi hayat, ferdi kaza ve sağlık sigortalarında retlerin büyük bölümü “poliçe öncesi hastalık beyan edilmedi” gerekçesine dayanır. Kanun bu konuda sigortalıyı korur:

• Sigortalı yalnızca poliçe yapılırken bildiği veya bilmesi gereken önemli hususları bildirmekle yükümlüdür; şirket yazılı soru listesi vermişse, liste dışındaki konulardan sorumlu tutulamaz (TTK m.1435-1436).
• Şirket, beyan eksikliğini öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde sözleşmeden caymazsa bu haktan yararlanamaz (TTK m.1440).
• Riziko gerçekleştikten sonra beyan ihlali ortaya çıkarsa, ihmal hâlinde bedel tamamen reddedilemez, kusurun derecesine göre indirim yapılır. Ödeme borcu ancak kasıt ve beyan edilmeyen husus ile ölüm veya hastalık arasında bağlantı varsa tamamen kalkar (TTK m.1439).

Bu nedenle ret yazısında hangi hastalığın, hangi tarihli sağlık kaydına dayanılarak “bilinen” kabul edildiği ve bu hastalığın ölüm ya da tedavi konusu rahatsızlıkla bağlantısı incelenmelidir. Kredi hayat sigortalarında lehtar çoğu zaman bankadır; şirketin ödememesi mirasçıların kredi borcuyla karşı karşıya kalmasına yol açtığından, bankaya ve sigorta şirketine karşı izlenecek yol birlikte değerlendirilmelidir.

Sigorta türüne göre zamanaşımı

Sürücüye veya işletene karşı zamanaşımı kesilirse sigortacıya karşı da kesilmiş sayılır (KTK m.109/3). Şirkete başvuru yapmak ise zamanaşımını kendiliğinden durdurmaz; süre dolmak üzereyse tahkim başvurusu veya dava gecikmeden yapılmalıdır. Kendi dosyanız için ön değerlendirmeyi süre ve zamanaşımı kontrolü aracıyla yapabilirsiniz.

Eksik ödeme ve ibraname

Şirketin bir miktar ödeyip dosyayı kapatması, en sık karşılaşılan durumdur. Kısmi ödemenin kabul edilmesi, bakiye talep hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Trafik kazalarında tazminat miktarına ilişkin, yetersiz olduğu açıkça belli olan anlaşmaların yapıldıkları tarihten itibaren 2 yıl içinde iptali istenebilir (KTK m.111). Ödeme alınırken imzalanacak belgedeki “başkaca hiçbir talebim yoktur” gibi ifadelerin önceden okunması, mümkünse ödemenin ihtirazi kayıtla kabul edilmesi önerilir. Bedensel zararlarda ibranamenin etkisi tazminat hukuku sayfamızda ayrıca ele alınmıştır.

İstanbul’da yetkili mahkeme

Trafik kazasından doğan davalar; sigorta şirketinin şubesinin veya poliçeyi düzenleyen acentenin bulunduğu yer ya da kazanın gerçekleştiği yer mahkemesinde açılabilir (KTK m.110). Tüketici davaları ayrıca tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde açılabilir (TKHK m.73). İlçenizin bağlı olduğu adliyeyi ilçe sayfalarımızdan görebilirsiniz. Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu ise çevrim içi yapıldığı için bulunduğunuz yerden bağımsızdır.

Sigorta hukukunda yürüttüğümüz işler

• Kasko ret ve eksik ödeme uyuşmazlıkları; ağır hasar (pert) rayiç değer itirazları
• Trafik sigortasından araç hasarı, değer kaybı, ikame araç ve kazanç kaybı talepleri
• Hayat, kredi hayat, ferdi kaza ve sağlık sigortası ret kararlarına karşı başvurular
• Konut, iş yeri, yangın, su baskını ve deprem (DASK) hasarı uyuşmazlıkları
• Sigorta Tahkim Komisyonu başvuruları, itiraz ve temyiz aşamaları
• Güvence Hesabı başvuruları ve tüketici hakem heyeti başvuruları
• Sigortacıların rücu davalarında savunma

Başvuru için gereken belgeler

• Poliçe ve özel şartları (teminat dışı hâller, muafiyet ve eksik sigorta hükümleri)
• Hasar ihbarı, şirkete yapılan yazılı başvuru ve gönderim kanıtı
• Şirketin ret yazısı, ödeme dekontu ya da cevapsız geçen sürenin kanıtı
• Eksper raporu ve varsa itiraz üzerine düzenlenen rapor
• Kaza tespit tutanağı veya kolluk tutanağı, itfaiye raporu, fotoğraf ve kamera kayıtları
• Onarım faturaları, emsal satış ilanları, değer kaybı ekspertizi
• Hayat ve sağlık sigortasında: sağlık kayıtları, ölüm belgesi, veraset ilamı

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir ve 2026 yılı mevzuatı ile Sigorta Tahkim Komisyonu’nun ilan ettiği ücret ve parasal sınırlara göre hazırlanmıştır. Ücretler ve sınırlar yıl içinde değişebilir; poliçe şartları ve süreler her dosyada ayrıca incelenmelidir. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.