İstanbul Miras Avukatı ve Miras Hukuku

Bir yakının vefatından sonra mirasçıların önünde hem kısa süreli hem de uzun vadeli işler vardır: mirası reddetmek için yalnızca 3 ay, veraset ve intikal vergisi beyannamesi için kural olarak 4 ay süre işler; mal kaçırma iddialarında ise yıllar sonra bile dava açılabilir. Mirasın nasıl paylaşılacağı, kimin ne kadar pay alacağı, borçlu bir terekede ne yapılacağı ve mirasbırakanın sağlığında yaptığı devirlere karşı hangi yolların bulunduğu bu sayfanın konusudur.

Bu sayfada yasal mirasçıları ve paylarını hesap örnekleriyle, saklı payları, vefatın ardından adım adım yapılacakları, mirasçılık belgesinin nasıl alındığını, 2026 veraset ve intikal vergisi istisnası ile vergi dilimlerini, mirasın reddini, vasiyetnamenin nasıl yapıldığını ve iptalini, mirasçılıktan çıkarmayı, tenkis ve muris muvazaası davalarını, 12. Yargı Paketi’yle değişen ortaklığın giderilmesi satışlarını, İstanbul’da yetkili mahkemeleri, 2026 masraflarını ve sık yapılan hataları bulacaksınız.

Yasal mirasçılar ve miras payları

Vasiyetname yoksa miras, kanundaki sıraya (zümre sistemine) göre paylaşılır. Bir zümrede mirasçı varsa sonraki zümre mirasçı olamaz. Sağ kalan eş her zümreyle birlikte mirasçıdır (TMK m.495-499):

Kız ve erkek çocuklar arasında hiçbir fark yoktur. Evlilik dışı çocuklar, soybağı tanıma veya mahkeme kararıyla kurulmuşsa evlilik içi çocuklarla eşit pay alır; evlat edinilen çocuk da evlat edinenin mirasçısıdır ve kendi ailesindeki mirasçılığı devam eder (TMK m.498, 500). Boşanma kararı kesinleşmiş eş mirasçı olamaz. Kendi durumunuza göre payları görmek için miras payı hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

Miras payı hesaplama örneği

Mirasbırakan geride eşini, iki sağ çocuğunu ve kendisinden önce ölmüş üçüncü çocuğundan kalan iki torununu bırakmış olsun. Eş mirasın 1/4’ünü alır. Kalan 3/4 üç çocuk kolu arasında eşit bölünür: her sağ çocuğa 1/4 düşer. Ölmüş çocuğun 1/4’lük payı, halefiyet yoluyla iki torun arasında paylaşılır; her torun 1/8 alır. 8.000.000 TL’lik bir terekede bu, eşe 2.000.000 TL, her çocuğa 2.000.000 TL ve her toruna 1.000.000 TL demektir.

Saklı pay: vasiyetle bile dokunulamayan kısım

Mirasbırakan vasiyetname ya da bağışla malvarlığı üzerinde serbestçe tasarruf edebilir; ancak bazı mirasçıların saklı payını ihlal edemez (TMK m.506):

• Altsoy (çocuklar, torunlar): Yasal miras payının yarısı
• Anne ve babanın her biri: Yasal miras payının dörtte biri
• Sağ kalan eş: Altsoy veya anne-baba ile birlikte mirasçıysa yasal payının tamamı; diğer hâllerde dörtte üçü

Kardeşlerin saklı payı 2007 yılındaki değişiklikle kaldırılmıştır. Saklı paylı mirasçısı hiç olmayan kişi, malvarlığının tamamını dilediğine bırakabilir. Saklı payı ihlal eden vasiyet ve bağışlar kendiliğinden geçersiz olmaz; saklı pay sahibinin süresi içinde tenkis davası açması gerekir.

Tasarruf oranı örneği

Eşi ve iki çocuğu bulunan mirasbırakan, 8.000.000 TL’lik malvarlığının tamamını vasiyetle çocuklarından birine bırakmış olsun. Yasal paylar: eşe 2.000.000 TL, her çocuğa 3.000.000 TL. Saklı paylar: eşin yasal payının tamamı (2.000.000 TL), her çocuğun yasal payının yarısı (1.500.000 TL). Mirasbırakanın serbestçe tasarruf edebileceği kısım 8.000.000 − 2.000.000 − 1.500.000 − 1.500.000 = 3.000.000 TL’dir. Vasiyetten pay alamayan diğer çocuk 1.500.000 TL, eş 2.000.000 TL tutarındaki saklı payını tenkis davasıyla isteyebilir.

Vefatın ardından adım adım yapılacaklar

1. İlk hafta — vasiyetname kontrolü: Mirasbırakanın eşyası arasında ya da notere bırakılmış bir vasiyetname varsa, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın hemen sulh hukuk mahkemesine teslim edilmelidir (TMK m.595). Vasiyetnameyi saklayan kişi doğacak zarardan sorumludur.
2. Mirasçılık belgesi: Noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alınır; tapu, banka, vergi ve dava işlemlerinin hepsinde istenir.
3. Terekenin tespiti: Tapu kayıtları, araçlar, banka hesapları, kiralık kasalar, hisse senetleri, şirket payları ve alacaklar ile kredi, kart ve icra borçları çıkarılır. Tereke bilgilerine e-Devlet, tapu müdürlüğü ve bankalar üzerinden ulaşılabilir.
4. İlk ay — resmî defter kararı: Terekenin borca batık olup olmadığı belirsizse, bir ay içinde sulh hukuk mahkemesinden resmî defter tutulması istenebilir (TMK m.619).
5. İlk üç ay — ret kararı: Borçlar malvarlığını aşıyorsa miras, ölümün ve mirasçılığın öğrenilmesinden itibaren 3 ay içinde reddedilir. Bu süre içinde terekeden para çekmek ya da mal satmak ret hakkını düşürebilir.
6. Dördüncü ay — vergi beyannamesi: Veraset ve intikal vergisi beyannamesi mirasbırakanın son ikametgâhının bağlı olduğu vergi dairesine verilir.
7. Tapu ve banka işlemleri: Taşınmazlar mirasçılar adına intikal ettirilir, banka hesaplarındaki paralar mirasçıların birlikte başvurusuyla çekilir.
8. Paylaşım: Mirasçılar anlaşırsa yazılı paylaşma sözleşmesi yapılır; anlaşma yoksa arabuluculuk ve ardından ortaklığın giderilmesi davası gündeme gelir.
9. Dava süreleri takvime yazılır: Vasiyetname iptali ve tenkis için öğrenmeden itibaren 1 yıllık süre kaçırılmamalıdır. Tarihlerinizi süre ve zamanaşımı kontrolü aracıyla kontrol edebilirsiniz.

Miras hukukunda kritik süreler

Mirasçılık belgesi (veraset ilamı) nasıl alınır?

Mirasçılık belgesi, kimlerin hangi oranda mirasçı olduğunu gösteren belgedir. İki yoldan alınır:

• Noterden: Mirasçılardan biri kimliğiyle herhangi bir notere başvurur; noter nüfus kayıtlarından mirasçıları belirleyerek belgeyi çoğunlukla aynı gün düzenler. Ancak belge verilmesi yargılama gerektiriyorsa, nüfus kayıtları yeterli değilse ya da belge yabancılar tarafından isteniyorsa noter belge veremez (Noterlik K. m.71/B).
• Sulh hukuk mahkemesinden: Vasiyetname bulunması, yabancı uyruklu mirasçı, evlat edinme veya soybağı kaydındaki eksiklik, gaiplik ya da nüfus kayıtlarında çelişki varsa mahkemeye başvurulur. Mahkeme gerekirse nüfus müdürlüğünden kayıt celbeder ve tanık dinler.

e-Devlet üzerinden daha önce düzenlenmiş bir mirasçılık belgesi sorgulanabilir; ancak yeni belge e-Devlet’ten düzenlenmez. Mirasçılık belgesi kesin hüküm oluşturmaz: sonradan bir mirasçının atlandığı ortaya çıkarsa, iptali ve yenisinin verilmesi her zaman istenebilir. Bu davada mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesinin yanında mirasçıların her birinin oturduğu yer mahkemesi de yetkilidir (HMK m.11/3). Noterden alınan belgeye, menfaati ihlal edilenler sulh hukuk mahkemesine itiraz edebilir. Belgenin alınması ve reddin sonuçları için mirasın reddi ve veraset ilamı rehberimize bakabilirsiniz.

Veraset ve intikal vergisi 2026

Miras yoluyla geçen malvarlığı veraset ve intikal vergisine tabidir. 2026 yılında miras yoluyla intikalde istisna tutarı altsoy ve eşin her biri için 2.907.136 TL, altsoy yoksa eş için 5.817.845 TL’dir. Bağış gibi karşılıksız intikallerde istisna yalnızca 66.935 TL’dir. Ev eşyası ile aile hatırası olarak saklanan eşyalar vergiden istisnadır. İstisnayı aşan kısım aşağıdaki artan oranlı tarifeye göre vergilendirilir:

Vergi her mirasçının kendi payı üzerinden ayrı hesaplanır. Taşınmazlar piyasa değeriyle değil emlak vergisi değeriyle, taşınırlar rayiç bedelle değerlenir; mirasbırakanın belgeli borçları matrahtan düşülür (VİVK m.10, 12). Beyanname süresi ölüm Türkiye’de gerçekleşmiş ve mirasçı Türkiye’deyse ölümden itibaren 4 ay, mirasçı yurt dışındaysa 6 aydır. Vergi, tahakkuktan itibaren 3 yılda, her yıl mayıs ve kasım aylarında olmak üzere 6 eşit taksitte ödenir.

Vergi hesaplama örneği

Mirasbırakan eşini ve iki çocuğunu bırakmış; terekede emlak vergisi değeri 6.000.000 TL olan bir daire ve bankada 3.600.000 TL bulunuyor olsun. Toplam 9.600.000 TL’nin 1/4’ü (2.400.000 TL) eşe, 3/8’i (3.600.000 TL) her çocuğa düşer. Eşin payı istisnanın altında kaldığı için vergi çıkmaz. Her çocuk için matrah 3.600.000 − 2.907.136 = 692.864 TL’dir; ilk dilimde %1 oranıyla vergi yaklaşık 6.929 TL olur ve 3 yıla yayılan taksitlerle ödenebilir.

Taşınmazın mirasçılar adına tapuya tescili, verginin tahakkuku beklenmeden yapılabilir; ancak intikal eden taşınmaza düşen vergi tamamen ödenmeden taşınmaz devredilemez (VİVK m.19). Bankalar da mirasçılara ödeme yapmadan önce vergi dairesinden alınan yazıyı ister; bu yazı sunulmazsa kanuni oranda kesinti yaparak ödeme yapabilir (VİVK m.17).

Borçlu ölen kişinin mirası: ret, hükmen ret ve resmî defter

Miras yalnızca malvarlığını değil borçları da kapsar. Mirası reddetmeyen mirasçılar tereke borçlarından müteselsilen ve kendi malvarlıklarıyla sorumludur; paylaşmadan sonra da bu sorumluluk kural olarak beş yıl sürer (TMK m.681). Borçlu bir terekede üç yol vardır:

Mirasın reddi: 3 aylık süre

Ret, ölümün ve mirasçılığın öğrenilmesinden itibaren 3 ay içinde mirasbırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesine yazılı veya sözlü beyanla yapılır ve kayıtsız şartsız olmalıdır. Süre geçerse miras kabul edilmiş sayılır; önemli sebep varsa sulh hâkimi süreyi uzatabilir (TMK m.615). Terekeden para çekmek, aracı satmak, taşınmazı kiraya verip kira toplamak gibi olağan yönetimi aşan işler ret hakkını düşürür (TMK m.610). Reddeden mirasçının payı, o kişi mirasbırakandan önce ölmüş gibi hak sahiplerine geçer; bu yüzden borçlu terekede reddin aile içinde birlikte planlanması gerekir. En yakın yasal mirasçıların tamamı reddederse tereke sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir (TMK m.612).

Hükmen ret

Ölüm tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belliyse veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır (TMK m.605/2). Bu durumda 3 aylık süre aranmaz; terekenin borca batık olduğunun mahkemede tespiti istenebilir ya da alacaklının açtığı takip veya davada savunma olarak ileri sürülebilir. Terekeyi sahiplenen davranışlarda bulunmuş mirasçı bu yoldan yararlanamaz.

Resmî defter tutulması

Borç durumunu bilmeyen mirasçı, bir ay içinde resmî defter tutulmasını isteyebilir. Mahkeme alacaklıları ilanla çağırır, terekenin aktif ve pasifini deftere geçirir; defter kapandıktan sonra mirasçıya karar vermesi için süre tanınır. Mirası resmî deftere göre kabul eden mirasçı, kural olarak deftere yazılan borçlarla sınırlı sorumlu olur. Reddin, kendi kefaletinizden veya mirasbırakanın ölümünden önceki beş yıl içinde size yaptığı karşılıksız kazandırmalardan doğan sorumluluğu ortadan kaldırmadığını da unutmayın (TMK m.618).

Vasiyetname nasıl yapılır?

Vasiyetname yapabilmek için ayırt etme gücüne sahip olmak ve 15 yaşını doldurmak yeterlidir (TMK m.502). Kanun üç şekil tanır ve şekil kurallarına uyulmaması iptal sebebidir:

Uygulamada ispat ve saklama kolaylığı nedeniyle çoğunlukla noterde resmî vasiyetname tercih edilir. İleride ehliyet itirazıyla karşılaşma ihtimali olan yaşlı veya hasta kişilerde, düzenleme tarihine yakın bir hekim raporu alınması iptal davalarında önemli bir delil olur. Vasiyetname her zaman yeni bir vasiyetnameyle değiştirilebilir veya geri alınabilir.

Miras sözleşmesi ve mirastan feragat

Vasiyetnameden farklı olarak miras sözleşmesi iki taraflıdır ve tek taraflı olarak geri alınamaz; ergin ve kısıtlı olmayan kişilerce resmî vasiyetname şeklinde, iki tanıkla yapılır (TMK m.503, 545). Bunun özel bir türü olan mirastan feragat sözleşmesiyle bir mirasçı, karşılık alarak veya almadan mirasçılık sıfatından vazgeçer. Karşılık alınarak yapılan feragat, aksi kararlaştırılmadıkça feragat edenin altsoyunu da bağlar (TMK m.528). Sağlığında mallarını çocukları arasında dağıtmak isteyenler için bu sözleşme, ölümden sonraki uyuşmazlıkları azaltan bir araçtır.

Vasiyetnamenin açılması ve iptali davası

Vasiyetname, tesliminden itibaren bir ay içinde mirasbırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesince açılır ve bilinen mirasçılara tebliğ edilir (TMK m.596). Vasiyetnameye bir ay içinde itiraz edilmezse, lehine tasarruf yapılan kişiye atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısı olduğunu gösteren belge verilebilir. Bu itiraz, iptal davası açma hakkını ortadan kaldırmaz.

Vasiyetnamenin iptali şu sebeplerle istenebilir (TMK m.557): mirasbırakanın vasiyet anında ehliyetsiz olması (ör. ileri evre demans), yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama, içeriğin hukuka veya ahlaka aykırılığı ve şekil eksikliği. Dava, iptal sebebinin öğrenilmesinden itibaren 1 yıl ve her hâlde vasiyetnamenin açılmasından itibaren iyiniyetli davalılara karşı 10 yıl, iyiniyetli olmayan davalılara karşı 20 yıl içinde açılmalıdır (TMK m.559). Ehliyet tartışmasında hastane kayıtları ve Adli Tıp Kurumu raporu belirleyici olur. Vasiyetname iptal edilmese bile saklı payı zedeliyorsa, iptal talebiyle birlikte kademeli olarak tenkis istenebilir.

Mirasçılıktan çıkarma ve mirastan yoksunluk

Mirasbırakan saklı paylı bir mirasçısını ancak iki sebeple, ölüme bağlı bir tasarrufla mirasçılıktan çıkarabilir (TMK m.510): mirasçının mirasbırakana veya yakınlarına karşı ağır bir suç işlemesi ya da aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemesi. Çıkarma sebebi vasiyetnamede açıkça yazılmalıdır. Çıkarılan kişi itiraz ederse sebebi ispat yükü, çıkarmadan yararlanan mirasçıdadır; sebep ispatlanamazsa tasarruf yalnızca saklı pay dışındaki kısım için uygulanır (TMK m.512). Çıkarılan kişinin payı, aksi belirtilmedikçe onun altsoyuna geçer ve altsoy saklı payını isteyebilir. Hakkında borç ödemeden aciz belgesi bulunan altsoy da saklı payının yarısı için mirasçılıktan çıkarılabilir; bu yarı, çıkarılanın çocuklarına özgülenmelidir (TMK m.513).

Mirastan yoksunluk ise mirasbırakanın iradesine gerek olmadan kanundan doğar: mirasbırakanı kasten öldüren veya öldürmeye teşebbüs eden, onu vasiyet yapamayacak hâle getiren, vasiyet yapmasını ya da vasiyetten dönmesini hile veya zorla engelleyen ya da vasiyetnameyi kasten yok eden kişi mirasçı olamaz (TMK m.578). Mirasbırakan affederse yoksunluk ortadan kalkar.

Mirastan mal kaçırma: muris muvazaası

Uygulamada en sık karşılaşılan miras uyuşmazlığı, mirasbırakanın bir taşınmazını çocuklarından birine ya da bir yakınına tapuda satış göstererek devretmesidir. Gerçek amaç bağışlamak ve diğer mirasçılardan mal kaçırmaksa, görünürdeki satış muvazaalı, gizlenen bağış ise resmî şekle uyulmadığı için geçersizdir. Yargıtay’ın 1974 tarihli içtihadı birleştirme kararından bu yana bu durumda diğer mirasçılar tapu iptali ve tescil davası açabilir. Davada zamanaşımı veya hak düşürücü süre işlemez; ancak dava mirasbırakanın ölümünden sonra açılabilir. Saklı paylı olsun olmasın her mirasçı davacı olabilir ve dava kabul edilirse taşınmaz davacının miras payı oranında adına tescil edilir.

Mahkemenin baktığı deliller

• Tapudaki satış bedelinin devir tarihindeki gerçek değerin çok altında olması
• Devralanın o tarihte bedeli ödeyecek gelirinin bulunmaması (banka ve SGK kayıtları)
• Mirasbırakanın satışa ihtiyacı olmaması, satış parasının hesaplarında görünmemesi
• Mirasbırakanın devirden sonra taşınmazda oturmaya veya kirasını almaya devam etmesi
• Diğer çocuklarla küslük, ikinci evlilik gibi mal kaçırma saikini gösteren aile ilişkileri

Gerçekten bedeli ödenmiş bir satış, mirasçıların hoşuna gitmese de geçerlidir; bağış olduğu tapuda açıkça görülen devirlerde ise muvazaa değil tenkis yolu gündeme gelir. Dava açılırken tapuya ihtiyati tedbir şerhi konulması, taşınmazın iyiniyetli üçüncü kişiye satılarak davanın sonuçsuz kalmasını önler. Muris muvazaası davalarında dava şartı arabuluculuk yoktur. Ayrıntı: mirastan mal kaçırma ve muris muvazaası; tapu davalarının genel çerçevesi için tapu iptal ve tescil davası rehberi.

Tenkis davası: saklı payın geri alınması

Mirasbırakanın vasiyetleri veya sağlığında yaptığı bazı karşılıksız kazandırmalar saklı payı zedeliyorsa, saklı paylı mirasçı tenkis davası açarak bu kazandırmaların saklı payını tamamlayacak ölçüde indirilmesini ister. Tenkise tabi sağlararası kazandırmalar arasında; dönme hakkı saklı tutularak yapılan bağışlar ile ölümden önceki bir yıl içinde yapılan bağışlar (âdet üzere verilen hediyeler hariç), miras payına mahsuben yapılan kazandırmalar ve saklı pay kurallarını etkisiz kılmak amacı açık olan kazandırmalar sayılır (TMK m.565).

Dava, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren 1 yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinden, diğer tasarruflarda ölümden itibaren 10 yıl içinde açılmalıdır (TMK m.571). Mahkeme önce terekenin ölüm tarihindeki değerini, sonra tasarruf oranını hesaplatır; bu nedenle bilirkişi incelemesi davanın merkezindedir. Tenkis sonucunda davacıya taşınmazdan pay verilebileceği gibi, taşınmaz bölünemiyorsa davalı bedel ödeyerek taşınmazı elinde tutabilir.

Hukuki nitelendirme davanın sonucunu değiştirebildiği için bu talepler çoğunlukla kademeli olarak birlikte ileri sürülür: öncelikle muvazaa nedeniyle tapu iptali, kabul edilmezse tenkis.

Miras ortaklığı: paylaşıma kadar ne olur?

Ölümle birlikte mirasçılar terekenin tamamına elbirliğiyle malik olur (TMK m.640). Paylaşım yapılana kadar hiçbir mirasçı tek başına bir malı satamaz, bir taşınmazdaki payını ayırıp devredemez; bütün kararlar birlikte alınır. Anlaşmazlık varsa sulh mahkemesinden miras ortaklığına bir temsilci atanması istenebilir.

• Paylı mülkiyete geçiş: Mirasçılardan biri, elbirliği mülkiyetinin miras payları oranında paylı mülkiyete dönüştürülmesini sulh hukuk mahkemesinden isteyebilir (TMK m.644). Paylı mülkiyete geçildikten sonra her mirasçı kendi payını satabilir; payın yabancıya satılması hâlinde diğer paydaşlar satışın bildiriminden itibaren 3 ay, her hâlde satıştan itibaren 1 yıl içinde önalım davası açabilir; payın rayiç bedelini hâkim belirler ve önalım hakkı sahibi bu bedeli verilen kesin süre içinde yatırmak zorundadır (TMK m.733-734). Ortaklığın giderilmesi satışı gibi cebrî artırmalarda önalım hakkı kullanılamaz.
• Miras payının devri: Mirasçının miras payını diğer bir mirasçıya devretmesi yazılı sözleşmeyle, üçüncü kişiye devretmesi ise noterde düzenlenen sözleşmeyle mümkündür; üçüncü kişi paylaşmaya katılamaz, yalnızca payın kendisine verilmesini isteyebilir (TMK m.677).
• Evde oturan mirasçı: Taşınmazı tek başına kullanan mirasçıdan, diğerleri payları oranında ecrimisil isteyebilir. Uygulamada ecrimisil talebinden önce kullanan mirasçıya yazılı ihtar gönderilmesi ve geriye dönük talebin beş yılla sınırlı olduğunun bilinmesi önemlidir.
• Sağ kalan eşin konut hakkı: Eş, birlikte yaşadıkları konut ve ev eşyası üzerinde miras payına mahsuben mülkiyet, haklı sebeplerle intifa veya oturma hakkı tanınmasını isteyebilir (TMK m.652).
• Denkleştirme: Mirasbırakanın sağlığında çocuklarından birine yaptığı ev alımı, çeyiz, kuruluş sermayesi veya borç ödeme gibi karşılıksız kazandırmalar, mirasbırakan aksini açıkça belirtmedikçe paylaşımda hesaba katılır (TMK m.669).

Mirasçıların tamamı anlaşırsa paylaşım tapuda birlikte yapılacak işlemle ya da yazılı paylaşma sözleşmesiyle tamamlanır (TMK m.676). Tapu ve banka işlemlerinin sırası için miras paylaşımı nasıl yapılır yazımıza bakabilirsiniz.

Paylaşım tıkandığında: ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu)

Mirasçılardan biri bile paylaşıma yanaşmıyorsa her mirasçı ortaklığın giderilmesi davası açabilir; diğer mirasçıların rızası gerekmez. Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur (HUAK m.18/B, 1 Eylül 2023’ten beri). Arabuluculukta anlaşma sağlanır ve icra edilebilirlik şerhi alınırsa, taşınmazın devri için tapu müdürlüğünden doğrudan tescil istenebilir. Arabuluculuk süreci için arabuluculuk sayfamıza bakabilirsiniz.

1. Dava: Sulh hukuk mahkemesinde, bütün mirasçılar davada yer alacak şekilde açılır. Terekede mirasçılık belgesi yoksa önce belge alınması için süre verilir.
2. Keşif ve bilirkişi: Taşınmazın değeri, aynen bölünüp bölünemeyeceği ve varsa üzerindeki yapıların (muhdesat) kime ait olduğu incelenir. Bir mirasçının kendi parasıyla yaptığı yapı konusunda uyuşmazlık varsa, bunun ayrıca tespit ettirilmesi gerekebilir.
3. Aynen taksim veya satış: Mahkeme önce malın aynen bölünmesine bakar (ör. her mirasçıya bir bağımsız bölüm). Mümkün değilse satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verir.
4. Satış: Karar kesinleştikten sonra satış, İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre satış memurluğu tarafından elektronik satış portalında yapılır; bedel satış masrafları düşüldükten sonra paylar oranında dağıtılır.

12. Yargı Paketi: miras kalan taşınmazda önce mirasçılar arasında artırma

31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanunla İcra ve İflas Kanunu’nun 114. maddesine önemli bir hüküm eklendi. Tüm maliklerin mülkiyeti miras yoluyla edindiği ve mirasçılar dışında üçüncü bir kişinin payının bulunmadığı taşınmazlarda, satış kararı verilirse birinci artırma yalnızca malik olan mirasçılar arasında yapılır. Bu artırmada teklifin muhammen kıymetin yüzde yüzünü geçmesi gerekir ve usul bir defaya mahsus uygulanır. Mirasçılar arasında bu şartla alıcı çıkmazsa ikinci artırma herkese açık yapılır ve muhammen kıymetin yüzde ellisi esas alınır.

Düzenleme, aile evinin değerinin altında yabancıya gitmesini önlemek isteyen mirasçıya önemli bir imkân tanır; buna karşılık taşınmazı almak isteyen mirasçının bilirkişinin belirlediği değerin tamamını karşılayabilecek finansmanı önceden hazırlaması gerekir. Paylardan biri daha önce mirasçı olmayan birine satılmışsa bu usul uygulanmaz. Ayrıca en yüksek teklifi verip ihale bedelini süresinde yatırmayan alıcının teminatı paydaşlara payları oranında ödenir ve alıcıya teklif bedelinin yüzde beşi oranında idari para cezası verilir. Yeni kurallar, kanunun yürürlüğünden önce ilanı yapılmış artırmalara uygulanmaz.

Görevli ve yetkili mahkeme: İstanbul’da hangi adliye?

Kesin yetki kuralına aykırı açılan dava yetkisizlik kararıyla gönderilir ve aylar kaybettirir. İstanbul’da mirasbırakanın son yerleşim yerinin veya taşınmazın bulunduğu ilçenin bağlı olduğu adliye esas alınır: Avrupa yakasında Çağlayan (İstanbul), Bakırköy, Küçükçekmece, Büyükçekmece, Gaziosmanpaşa ve Silivri; Anadolu yakasında Kartal (Anadolu) ve Şile adliyeleri. İlçenizin hangi adliyeye bağlı olduğunu İstanbul ilçe sayfalarımızda görebilirsiniz; yargı çevreleri değişebildiği için dava öncesinde UYAP üzerinden kontrol edilmelidir. Mirasbırakan İstanbul’da ikamet edip taşınmaz başka ildeyse, tenkis ile tapu iptali davalarının farklı yerlerde açılması gerekebilir.

Miras davalarında masraflar ve süre (2026)

• Harç: Tenkis ve tapu iptali davalarında dava değeri üzerinden binde 68,31 nispi karar ve ilam harcı öngörülür; bunun dörtte biri dava açılırken peşin ödenir. Ortaklığın giderilmesi davası ise açılırken maktu harçlarla açılır; nispi harç karar aşamasında doğar ve satış yoluyla giderme kararlarında satış bedelinin binde 11,38’i, aynen taksim kararlarında taksim edilen değerin binde 4,55’idir. Buna tebligat, keşif ve bilirkişi giderleri eklenir.
• Dava değeri: Harç ve vekâlet ücreti hesabında taşınmazın emlak vergisi değeri değil, bilirkişinin belirlediği gerçek (rayiç) değer esas alınır. İstanbul’da iki değer arasındaki fark çoğu zaman büyüktür; bütçe buna göre planlanmalıdır.
• Avukatlık ücreti: 2026 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne göre asliye hukuk mahkemesindeki davalar için en düşük ücret 45.000 TL, sulh hukuk mahkemesindeki davalar için 30.000 TL, ortaklığın giderilmesi ve taksim davaları için 40.000 TL, vasiyetname veya miras sözleşmesi hazırlanması için 24.000 TL’dir (KDV hariç).
• Belirsiz alacak davası kaldırıldı: 7589 sayılı Kanunla HMK’nın belirsiz alacak davasını düzenleyen 107. maddesi yürürlükten kaldırıldı. Bedele dönüşen tenkis, denkleştirme veya ecrimisil taleplerinde artık kısmi dava açılıp talep aynı davada bir defaya mahsus artırılabiliyor (HMK m.109/4).
• Süre: Mirasçılık belgesi ve ret işlemleri genellikle birkaç hafta içinde sonuçlanır. Tenkis, muris muvazaası ve ortaklığın giderilmesi davaları İstanbul’da bilirkişi ve keşif aşamaları nedeniyle ilk derece mahkemesinde çoğunlukla 1,5–3 yıl sürer; istinaf ve temyizle bu süre uzar. 7589 sayılı Kanunla HMK’ya eklenen kurala göre duruşmalar arasındaki süre kural olarak üç aydan uzun olamaz; bilirkişi incelemesi gibi zorunlu hâllerde hâkim gerekçe göstererek daha uzun süre verebilir.

Gerekli belgeler

• Mirasbırakanın ölüm belgesi ve nüfus kayıt örneği (geçmişe dönük, soybağını gösteren)
• Mirasçılık belgesi ve mirasçıların kimlik bilgileri, yurt dışındaki mirasçılar için adres bilgisi
• Tapu kayıtları, araç ruhsatları, banka hesap ve kiralık kasa bilgileri, şirket payları
• Kredi, kart ve icra borçlarına ilişkin belgeler (ret veya resmî defter kararı için)
• Varsa vasiyetname, açılma tutanağı ve tebliğ belgesi
• Devir iddialarında tapu akit tablosu, devir tarihindeki emlak vergisi değeri, tarafların banka ve SGK kayıtları
• Ehliyet itirazlarında mirasbırakanın hastane kayıtları ve sağlık raporları
• Veraset ve intikal vergisi beyannamesi ile tahakkuk ve ödeme belgeleri

Miras işlerinde sık yapılan hatalar

• Borcu bilinmeyen terekeden para çekmek: Mirasbırakanın hesabından cenaze gideri dışında para çekmek veya aracını satmak, sonradan ortaya çıkan borçlar için ret hakkını kaybettirebilir.
• Reddi yalnızca bir kuşakta yapmak: Reddedilen pay reddedenin çocuklarına geçebildiği için, borçlu terekede reşit olmayan torunlar da dâhil olmak üzere ret birlikte planlanmalıdır.
• "Muvazaada süre yok" diye tenkis süresini kaçırmak: Muvazaa ispatlanamazsa geriye tenkis kalır; tenkis için 1 yıllık süre geçmişse hak tamamen kaybedilebilir. Talepler baştan kademeli kurulmalıdır.
• Tapuya tedbir şerhi koydurmamak: Dava sürerken taşınmaz iyiniyetli üçüncü kişiye satılırsa tapu iptali çoğu zaman sonuç vermez.
• El yazılı vasiyetnameyi tarihsiz veya bilgisayarla yazmak: Şekil eksikliği, vasiyetnamenin iptal edilmesinin en yaygın sebebidir.
• Arabulucuya gitmeden ortaklığın giderilmesi davası açmak: Dava, dava şartı yokluğundan usulden reddedilir ve masraf boşa gider.
• Kesin yetki kuralını gözden kaçırmak: Tenkis davasını taşınmazın bulunduğu yerde, tapu iptalini mirasbırakanın yerleşim yerinde açmak gibi hatalar davayı uzatır.
• Vergi beyannamesini geciktirmek: Süresinde verilmeyen beyanname vergi cezalarına ve gecikme faizine yol açabilir; banka ve tapu işlemleri de gecikir.

Miras hukukunda yürüttüğümüz işler

• Mirasçılık belgesi, tereke tespiti, resmî defter ve veraset vergisi süreçleri
• Mirasın reddi ve borca batık terekenin tespiti
• Muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davaları
• Tenkis, vasiyetnamenin iptali ve miras sebebiyle istihkak davaları
• Ortaklığın giderilmesi davaları, arabuluculuk ve satış aşamasının takibi
• Ecrimisil ve denkleştirme talepleri
• Vasiyetname, miras sözleşmesi ve mirastan feragat sözleşmesi hazırlığı
• Yurt dışında yaşayan mirasçılar için konsolosluk vekâletnamesiyle işlem takibi

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir ve Eylül 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Miras hukukunda hak düşürücü süreler vardır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.