Tazminat Hukuku
Trafik kazası, iş kazası, doktor hatası, hakaret ve haksız fiilden doğan maddi-manevi tazminat. Sigorta başvurusundan maluliyet ve hesap raporuna, karar ve tahsile kadar dosya takibi.
Tazminat davalarında sonucu belirleyen şey çoğu zaman hukuki argüman değil, kusur oranı, maluliyet raporu ve hesaplamadır. Aynı olayda kusurun %25 mi %50 mi kabul edildiği, tazminat tutarını iki katına çıkarabilir. Süreler ise kısadır ve bazı dosyalarda dava açmadan önce sigorta şirketine, SGK’ya ya da idareye başvurmak zorunludur.
2026 yılında tazminat davalarını doğrudan etkileyen iki önemli değişiklik oldu: 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanunla belirsiz alacak davası kaldırıldı ve bedensel zararlarda faizin hangi tarihten işleyeceği yeniden düzenlendi. Taksirle yaralama suçunun cezası da Aralık 2025’te artırıldı.
Bu sayfada istenebilecek tazminat kalemlerini, zamanaşımı sürelerini, trafik kazası, iş kazası, doktor hatası ve hakaret dosyalarında izlenecek yolu, 2026 trafik sigortası limitlerini, iş göremezlik ve destekten yoksun kalma tazminatının nasıl hesaplandığını, dava süresini, masrafları, sık yapılan hataları ve sık sorulan soruların yanıtlarını bulacaksınız.
Hangi zararlar için tazminat istenebilir?
Hukuka aykırı ve kusurlu bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür (TBK m.49). Zarar gören, zararı ve kusuru ispat eder; zararın miktarı tam ispat edilemiyorsa hâkim olayların olağan akışına göre hakkaniyete uygun bir tutar belirler (TBK m.50). Motorlu araç işleteni gibi bazı kişiler ise kusur aranmaksızın, tehlike sorumluluğu esasına göre sorumludur (KTK m.85).
| Kalem | Kim ister? | Neyi karşılar? | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Tedavi giderleri | Yaralanan | Ameliyat, ilaç, fizik tedavi, protez, ulaşım | TBK m.54/1 |
| Geçici iş göremezlik (kazanç kaybı) | Yaralanan | İyileşme süresince çalışılamayan dönemin kaybı | TBK m.54/2 |
| Sürekli iş göremezlik | Kalıcı maluliyeti olan | Çalışma gücünün azalması ya da yitirilmesi | TBK m.54/3 |
| Ekonomik geleceğin sarsılması | Yaralanan | Yara izi, uzuv kaybı gibi nedenlerle iş ve sosyal hayatta daralan imkânlar | TBK m.54/4 |
| Bakıcı gideri | Başkasının bakımına muhtaç kalan | Sağlık raporunda belirlenen süre boyunca bakım ihtiyacı | TBK m.54 |
| Destekten yoksun kalma | Ölenin desteğinden yoksun kalanlar | Ölenin sağladığı ekonomik desteğin kaybı | TBK m.53/3 |
| Cenaze giderleri | Gideri karşılayanlar | Defin, taşıma ve belgelenen diğer masraflar | TBK m.53/1 |
| Manevi tazminat | Zarar gören; ağır bedensel zarar ve ölümde yakınları | Çekilen acı ve elem, kişilik hakkının zedelenmesi | TBK m.56, 58 |
| Araç hasarı ve değer kaybı | Araç sahibi | Onarım bedeli ve piyasa değerindeki düşüş | KTK m.85; TBK m.49 |
Maddi tazminat, uğranılan gerçek zararı karşılar ve zarar görenin zenginleşmesine yol açamaz. Manevi tazminat ise bir hesap sonucu değil, hâkimin takdirine bırakılmış bir giderimdir. Bir olaydan birden fazla kişi sorumluysa (örneğin sürücü, araç sahibi ve sigorta şirketi ya da asıl işveren ve alt işveren) zarar gören tazminatın tamamını bunlardan herhangi birinden isteyebilir; sigorta şirketinin sorumluluğu ise poliçe limitiyle sınırlıdır (TBK m.61).
Tazminat türleri, süreler ve görevli mahkemeler
| Olay | Zamanaşımı | Dava öncesi şart ve mahkeme |
|---|---|---|
| Trafik kazası | Öğrenmeden 2 yıl, her hâlde 10 yıl; olay suçsa daha uzun ceza zamanaşımı (KTK m.109; TBK m.72) | Sigorta şirketine yazılı başvuru (KTK m.97); davalılara göre asliye hukuk veya asliye ticaret mahkemesi ya da Sigorta Tahkim Komisyonu |
| İş kazası ve meslek hastalığı | 10 yıl (TBK m.146) | Arabuluculuk zorunlu değil (7036 s.K. m.3/3); iş mahkemesi |
| Doktor hatası — özel hastane | Vekâlet ilişkisinde 5 yıl (TBK m.147/5); haksız fiilde öğrenmeden 2 yıl, her hâlde 10 yıl | Arabuluculuk, ardından tüketici mahkemesi; 186.000 TL altı talepte tüketici hakem heyeti |
| Doktor hatası — devlet hastanesi | Öğrenmeden 1 yıl içinde idareye başvuru, her hâlde 5 yıl (İYUK m.13) | Önce idareye başvuru; ret ya da 30 gün cevapsızlıktan sonra 60 gün içinde idare mahkemesinde tam yargı davası |
| Hakaret, kişilik hakkı ihlali | Öğrenmeden 2 yıl, her hâlde 10 yıl; fiil suçsa 8 yıllık ceza zamanaşımı gündeme gelebilir | Asliye hukuk mahkemesi |
| İdarenin eyleminden doğan zarar | Öğrenmeden 1 yıl, her hâlde 5 yıl içinde idareye başvuru | İdare mahkemesi; kamu aracının yol açtığı trafik kazası ise adli yargıda görülür (KTK m.110) |
| Sözleşmeye aykırılık | Kural olarak 10 yıl; vekâlet, kira gibi bazı işlerde 5 yıl (TBK m.146-147) | Asliye hukuk / ticaret / tüketici mahkemesi; ticari para alacaklarında ve tüketici davalarında arabuluculuk zorunlu |
Suç oluşturan olaylarda daha uzun süre
Fiil aynı zamanda suç oluşturuyor ve ceza kanununda daha uzun bir dava zamanaşımı öngörülmüşse, tazminat davasında da o süre uygulanır (TBK m.72; trafik kazalarında KTK m.109). Ceza zamanaşımı, suçun cezasının üst sınırına göre belirlenir: üst sınırı 5 yılı aşmayan suçlarda 8 yıl, 5 yıldan fazla ve 20 yıldan az olanlarda 15 yıl (TCK m.66).
- Taksirle yaralama (TCK m.89): 24 Aralık 2025 tarihli 7571 sayılı Kanunla temel ceza “4 aydan 2 yıla”, birden fazla kişinin yaralanması hâlinde “9 aydan 5 yıla” çıkarıldı. Üst sınırlar 5 yılı aşmadığı için zamanaşımı kural olarak 8 yıl olarak kalır.
- Taksirle öldürme (TCK m.85): Cezanın üst sınırı 6 yıl olduğundan zamanaşımı 15 yıldır.
- Hakaret (TCK m.125): Üst sınır 2 yıl olduğundan ceza zamanaşımı 8 yıldır.
Uzamış süre, suçun sübutuna bağlıdır; ceza dosyasında beraat edilmesi ya da şikâyet yapılmamış olması bu değerlendirmeyi tartışmalı hâle getirebilir. Bu yüzden iki yılı aşmış bir dosyada “süre geçti” ya da “8 yıl var” sonucuna, olay ve ceza dosyası incelenmeden varılmamalıdır. Kamu hastanesi ve diğer idari eylemlerde İYUK m.13’teki başvuru süreleri bu kuraldan etkilenmez. Ön kontrol için süre ve zamanaşımı kontrolü aracını kullanabilirsiniz.
Trafik kazası tazminatı: adım adım
- Kaza anı ve ilk günler: Kaza tespit tutanağı ya da polis tutanağı, olay yeri fotoğrafları, araç kamerası kayıtları, tanık bilgileri ve hastane kayıtları toplanır. Ayrıntı: trafik kazası sonrası yapılması gerekenler.
- Sigorta başvurusu: Karşı aracın zorunlu trafik sigortasına (ZMSS) yazılı başvuru yapılır. Şirket başvurudan itibaren 15 gün içinde yazılı cevap vermez ya da cevap talebi karşılamazsa dava veya tahkim yolu açılır (KTK m.97). Bu başvuru yapılmadan sigorta şirketine karşı açılan dava usulden reddedilebilir. Belgeler tamamlandığında şirket teminat içindeki tutarı 8 iş günü içinde ödemekle yükümlüdür (KTK m.99).
- Maluliyet raporu: Bedensel zararda iyileşme süreci tamamlandıktan sonra, kaza tarihindeki mevzuata uygun şekilde yetkili bir hastane sağlık kurulundan ya da Adli Tıp Kurumu’ndan kalıcı maluliyet oranı alınır.
- Yol seçimi: Sigorta limitleri içindeki talepler için Sigorta Tahkim Komisyonu ya da mahkeme; limiti aşan zarar ve manevi tazminat için sürücü ve araç işletenine karşı dava. Sigorta şirketine karşı açılacak ticari davalarda arabuluculuk şartı da ayrıca değerlendirilmelidir (TTK m.5/A).
- Kusur ve hesap raporları: Bilirkişi önce kusur oranını, sonra tazminat tutarını belirler. Raporlara itiraz, tebliğden itibaren 2 hafta içinde yapılır (HMK m.281).
- Karar ve tahsil: Karar ödenmezse ilamlı icra takibi başlatılır.
Kaza sonrası hastanede verilen sağlık hizmetlerinin bedeli, kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın kural olarak SGK tarafından karşılanır (KTK m.98); bu yüzden hastane faturası genellikle kazazedeye çıkarılmaz. SGK kapsamı dışında kalan ve belgelenen giderler ise ayrıca istenebilir. Tazminat kalemlerinin tek tek nasıl hesaplandığını trafik kazası tazminatı hesaplama yazımızda ayrıntılı anlattık.
2026 trafik sigortası teminat limitleri
| Teminat (2026 asgari) | Tutar | Limiti aşan kısım |
|---|---|---|
| Maddi zarar (araç hasarı, değer kaybı) | Araç başına 400.000 TL | Sürücü ve işletenden, varsa kasko içindeki ihtiyari mali sorumluluk (İMM) teminatından |
| Sakatlık ve ölüm | Kişi başına 3.600.000 TL | Sürücü ve işletenden, varsa İMM teminatından |
| Manevi tazminat | Trafik sigortası kapsamı dışında (KTK m.92/f) | Sürücü ve işletenden; İMM poliçesinde manevi tazminat teminatı varsa poliçe şartlarına göre |
| Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması, kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararlar | Trafik sigortası kapsamı dışında (KTK m.92/k) | Sürücü ve işletenden |
Limitler kaza tarihindeki poliçeye göre uygulanır; kaza başına üst sınırlar da ayrıca vardır. Sigorta, kendi sigortalısının kusuru oranında ödeme yapar; zarar görenin kendi kusuruna denk gelen kısım ve destekten yoksun kalanlar bakımından ölenin kusuruna denk gelen kısım kapsam dışıdır (KTK m.92/g, j).
Araç değer kaybı ve Güvence Hesabı
Değer kaybı, aracın kaza öncesi hasarsız piyasa değeri ile onarım sonrası piyasa değeri arasındaki gerçek fark üzerinden bilirkişi incelemesiyle belirlenir; Anayasa Mahkemesi’nin 2020 ve 2022 iptal kararlarından sonra genel şartlardaki formül bağlayıcı değildir. Hasar nedeniyle trafikten çekilen ya da hurdaya ayrılan (pert) araçların değer kaybı trafik sigortası kapsamında değildir (KTK m.92/l). Araç kullanılamadığı süredeki kayıp ve ikame araç gideri ise dolaylı zarar niteliğinde olduğu için trafik sigortasından değil, sürücü ve işletenden istenir.
Kusurlu araç sigortasızsa, sürücüsü tespit edilemiyorsa ya da araç çalıntıysa bedensel zararlar için Güvence Hesabı’na başvurulur (Sigortacılık K. m.14). Sigortasız aracın verdiği araç hasarı Güvence Hesabı kapsamında değildir; bu zarar için sürücü ve işletene dava açılır. Sigorta şirketiyle yaşanan ret ve eksik ödeme uyuşmazlıkları, Sigorta Tahkim Komisyonu ücretleri ve itiraz sınırları için sigorta hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.
Yolcular, hatır taşıması ve kaskonun rolü
Araçta yolcu olarak yaralanan kişi, hem içinde bulunduğu aracın hem de kazaya karışan diğer aracın trafik sigortasına, sürücülerin kusuru oranında başvurabilir; sürücünün kusuru yolcuya yüklenmez. Ancak yolcu, emniyet kemeri takmamak ya da sürücünün alkollü olduğunu bilerek araca binmek gibi davranışlarıyla zararın artmasına katkıda bulunmuşsa tazminattan indirim yapılabilir (TBK m.52). Arkadaş veya akraba aracında olduğu gibi karşılıksız hatır taşımasında işletenin sorumluluğu genel hükümlere tabidir ve hâkim hakkaniyete uygun bir indirim yapabilir (KTK m.87).
Kendi aracının hasarını kaskodan alan araç sahibi, aynı hasarı karşı taraftan tekrar isteyemez; ödeme yapan kasko şirketi bu tutar için karşı tarafa rücu eder. Buna karşılık kasko poliçesinin karşılamadığı kalemler, örneğin muafiyet tutarı ve çoğu poliçede değer kaybı, karşı aracın trafik sigortasından ya da sürücü ve işletenden ayrıca istenebilir.
İş kazası tazminatı
İşveren, işçinin güvenliği için gerekli her önlemi almakla yükümlüdür; önlem almadığı ölçüde iş kazası ve meslek hastalığından sorumludur. Kaza sonrası SGK tarafından geçici iş göremezlik ödeneği, kalıcı maluliyette sürekli iş göremezlik geliri, ölümde hak sahiplerine ölüm geliri bağlanabilir. Bu ödemeler işverenden istenecek tazminatın yerine geçmez; ancak SGK’nın bağladığı gelirin peşin sermaye değeri maddi tazminattan düşülür. Manevi tazminattan hiçbir indirim yapılmaz.
- Mahkeme ve arabuluculuk: Dava iş mahkemesinde açılır. İş kazası ve meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat davaları ile bunlarla ilgili tespit ve rücu davalarında arabuluculuk zorunlu değildir (7036 s.K. m.3/3).
- Yetki: Davalının yerleşim yeri ve işin yapıldığı yer mahkemesinin yanında, kazanın ya da zararın meydana geldiği yer ile işçinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir (7036 s.K. m.6/3).
- Zamanaşımı: Sözleşmeye dayandığı için kural olarak 10 yıl; süre, zararın kesin olarak öğrenildiği, çoğu dosyada kalıcı maluliyetin rapora bağlandığı tarihten başlar.
- İş kazası tespiti: Kaza SGK’ya bildirilmemişse hak kaybı doğmaz; ancak SGK’ya karşı tespit davası açmadan önce Kuruma başvurmak gerekir. Kurum 60 gün içinde cevap vermezse talep reddedilmiş sayılır (7036 s.K. m.4).
- Alt işveren: Taşeron işçisinin geçirdiği kazada asıl işveren ve alt işveren müteselsilen sorumludur.
Hangi olayların iş kazası sayıldığı, servis kazaları ve kusur incelemesi için iş kazası tazminat davası yazımıza bakabilirsiniz; işçilik alacakları iş ve sosyal güvenlik hukuku kapsamında ayrıca değerlendirilir.
Doktor hatası (malpraktis) tazminatı
Hatalı teşhis, özensiz ameliyat, hastane enfeksiyonu ya da hastanın risklerle ilgili yeterince aydınlatılmaması tazminat sorumluluğu doğurabilir. Her istenmeyen sonuç hata değildir; tıbbın öngördüğü ve gerekli özene rağmen ortaya çıkan komplikasyon ile özen yükümlülüğünün ihlali olan malpraktis ayrımı bilirkişi ve Adli Tıp raporlarıyla yapılır.
Hangi mahkemeye gidileceği hastanenin türüne bağlıdır: özel hastane, tıp merkezi ve muayenehanelerde dava öncesi arabuluculuğa başvurulur, anlaşma olmazsa tüketici mahkemesinde dava açılır. Devlet, şehir ve üniversite hastanelerinde ise hekime değil idareye başvurulur; talep reddedilir ya da 30 gün içinde cevap verilmezse 60 gün içinde idare mahkemesinde tam yargı davası açılır. Kamu hastanesi dosyalarında öğrenmeden itibaren 1 yıllık başvuru süresi en sık kaçırılan süredir. Özel hastane dosyalarında süre planı, vekâlet ilişkisine uygulanan 5 yıllık süreye göre yapılmalıdır. Ayrıntılar için sağlık hukuku ve malpraktis sayfamıza bakabilirsiniz.
Hakaret ve kişilik hakkı ihlalinde manevi tazminat
Hakaret, iftira, özel hayatın ihlali, izinsiz fotoğraf paylaşımı ya da sosyal medyada itibar zedeleyen içerikler kişilik hakkını ihlal eder. Kişilik hakkı zedelenen kişi, uğradığı manevi zarar için manevi tazminat isteyebilir; hâkim para yerine veya paraya ek olarak saldırıyı kınayan bir karar verip bunun yayımlanmasına da hükmedebilir (TBK m.58). Saldırının durdurulması ve içeriğin kaldırılması da ayrıca istenebilir (TMK m.24-25).
Hakaret tazminatı ne kadar? Kanunda sabit bir tutar veya tarife yoktur. Hâkim; sözlerin ağırlığını, herkese açık bir ortamda mı yoksa iki kişi arasında mı söylendiğini, içeriğin ne kadar kişiye ulaştığını, tarafların sosyal ve ekonomik durumunu ve olayın mağdur üzerindeki etkisini birlikte değerlendirir. Manevi tazminat zenginleşme aracı olmadığı için yüksek talepler indirilir ve reddedilen kısım üzerinden karşı taraf lehine vekâlet ücretine hükmedilebilir; bu nedenle talebin gerçekçi belirlenmesi önemlidir.
- Delil: Ekran görüntüsü tek başına itiraz konusu olabilir; paylaşımın bağlantısı, tarih ve saati, gerekirse noter veya bilirkişi tespitiyle belgelenmelidir. İçerik kaldırılmadan önce tespit yapılmalıdır.
- Ceza dosyası: Hakaret suçu şikâyete bağlıdır ve şikâyet 6 ay içinde yapılır. Tazminat davası ceza davasının sonucunu beklemeden açılabilir; ceza mahkemesinin beraat kararı hukuk hâkimini kural olarak bağlamaz.
- Süre: Öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde 10 yıl; fiil suç oluşturuyorsa 8 yıllık ceza zamanaşımı gündeme gelebilir.
İnternetteki içeriğin kaldırılması ve erişim engeli için sosyal medyada hakaret ve erişim engelleme yazımıza bakabilirsiniz. Boşanmaya yol açan olaylar nedeniyle eşler arasında istenen tazminat ise Medeni Kanun’daki ayrı kurallara ve boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıllık süreye tabidir.
Tazminat nasıl hesaplanır?
İş göremezlik tazminatı
Geçici iş göremezlik, kazadan iyileşmeye kadar çalışılamayan süredeki gelir kaybıdır ve sağlık raporundaki iyileşme süresi ile kişinin geliri üzerinden hesaplanır. Sürekli iş göremezlik ise kalıcı maluliyet oranına göre kişinin kalan çalışma hayatı boyunca uğrayacağı kayıptır. Aktüerya bilirkişisi şu verileri kullanır:
- Gelir: Kaza tarihindeki gerçek net gelir; geliri belgelenemeyen, çalışmayan, öğrenci veya ev hanımı olan kişiler için net asgari ücret (2026’da aylık 28.075,50 TL).
- Maluliyet oranı: Kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmeliğe göre düzenlenmiş sağlık kurulu raporu.
- Kusur oranı: Zarar görenin kendi kusuru kadar indirim yapılır (TBK m.52).
- Yaş ve yaşam tablosu: Aktif çalışma dönemi ve emeklilik sonrası pasif dönem, yargı uygulamasında kabul gören yaşam tablosuyla belirlenir. Kaza tarihinden rapor tarihine kadar geçen işlemiş dönem gerçek ücret artışlarıyla, sonraki işleyecek dönem ise artırma ve iskonto yöntemiyle hesaplanır.
- Mahsup: Sigorta şirketinin önceden yaptığı ödemeler ve rücu edilebilen SGK gelirleri düşülür. Rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ve ifa amacı taşımayan ödemeler tazminattan indirilemez (TBK m.55).
Sadeleştirilmiş hesap örneği
28 yaşında, net asgari ücretle çalışan bir kişi trafik kazasında %30 kalıcı maluliyet yaşıyor ve kendisi %20 kusurlu bulunuyor. Hesabın mantığı şöyledir:
| Adım | İşlem | Sonuç |
|---|---|---|
| Yıllık net gelir | 28.075,50 × 12 | 336.906,00 TL |
| Maluliyet nedeniyle yıllık kayıp | 336.906 × %30 | 101.071,80 TL |
| Aktif dönem kaybı (örnekte 32 yıl) | 101.071,80 × 32 | 3.234.297,60 TL |
| Kusur indirimi | 3.234.297,60 × %80 | 2.587.438,08 TL |
| Trafik sigortası kişi başı limiti | 3.600.000 TL | Tutar limit içinde; aşan kısım olsaydı sürücü ve işletenden istenirdi |
Gerçek raporda pasif dönem, yıllık ücret artışları, iskonto, geçici iş göremezlik süresi ve önceki ödemeler de hesaba katılacağı için sonuç bu rakamdan belirgin biçimde farklı çıkar. Örnek yalnızca yöntemi göstermek içindir. Manevi tazminat bu hesabın dışındadır ve sürücü ile işletenden ayrıca istenir.
Destekten yoksun kalma tazminatı
Ölen kişinin sağlığında düzenli ekonomik destek sağladığı eş, çocuklar, anne-baba ve desteği ispatlanan diğer yakınlar bu tazminatı isteyebilir. Mirasçı olmak şart değildir; mirası reddeden de talepte bulunabilir, çünkü hak mirastan değil destek ilişkisinden doğar. Hesapta ölenin geliri, kendisine ayıracağı pay, destek süresi (çocuklarda genellikle eğitim durumuna göre belirlenen yaş), desteklenen kişilerin yaşı ve ölenin kusuru dikkate alınır. Yakınlar ayrıca kendi adlarına manevi tazminat ve belgeledikleri cenaze giderlerini isteyebilir.
Ölümlü kazada kim neyi isteyebilir?
| Kişi | Destekten yoksun kalma | Manevi tazminat | Cenaze gideri |
|---|---|---|---|
| Eş | Evet; ölenin geliri ve evlilik birliğindeki desteği üzerinden | Evet | Gideri karşıladıysa |
| Çocuklar | Evet; kural olarak eğitim ve bakım ihtiyacının süreceği yaşa kadar | Evet | Gideri karşıladıysa |
| Anne ve baba | Ölen tarafından fiilen ya da ileride desteklenecekleri gösterilirse | Evet | Gideri karşıladıysa |
| Kardeşler ve diğer yakınlar | Yalnız düzenli destek ispatlanırsa | Yakınlık ve olayın etkisine göre hâkim değerlendirir | Gideri karşıladıysa |
Ölüm hemen gerçekleşmemişse, ölümden önceki tedavi giderleri ve bu dönemdeki kazanç kaybı da mirasçılar tarafından istenebilir (TBK m.53/2). Mirası reddetmek, yakınların kendi adlarına istediği destekten yoksun kalma ve manevi tazminat haklarını etkilemez.
Manevi tazminat
Bedensel bütünlüğü zedelenen kişi ile ağır bedensel zarar ve ölüm hâlinde yakınları manevi tazminat isteyebilir (TBK m.56). Sabit bir tarife yoktur; olayın ağırlığı, kalıcı zararın derecesi, kusur durumu, tarafların ekonomik durumu ve paranın alım gücü birlikte gözetilir. Zarar görenin kusuru manevi tazminatta da indirim sebebidir. Trafik kazalarında manevi tazminat zorunlu trafik sigortasından istenemez.
Faiz ne zamandan işler? 2026 değişikliği
7589 sayılı Kanunla Borçlar Kanunu m.55’e eklenen hükümlere göre, 31 Temmuz 2026’dan sonra meydana gelen olaylarda iş göremezlik ve destekten yoksun kalma tazminatının, kazancın bilindiği döneme ait kısmına olay tarihinden, kazancın bilinemediği döneme ait kısmına ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilir. Tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödemeler de ödeme tarihine göre belirlenen tazminattan oransal olarak mahsup edilir. Bu tarihten önceki olaylarda eski uygulama sürer. Aynı Kanunla kanuni faiz oranı da Merkez Bankası reeskont oranına bağlandı. Manevi tazminata kural olarak olay tarihinden faiz yürütülür.
Belirsiz alacak davası kaldırıldı: yeni kısmi dava sistemi
Tazminat tutarı dava açılırken tam bilinemediğinde yıllarca kullanılan belirsiz alacak davası (HMK m.107), 7589 sayılı Kanunla 31 Temmuz 2026’dan itibaren yürürlükten kaldırıldı. Bu tarihten önce açılmış belirsiz alacak davaları eski hükme göre görülmeye devam eder. Yeni açılacak davalarda aynı ihtiyaç kısmi dava ile karşılanır:
| Konu | Eski belirsiz alacak davası (HMK m.107) | Yeni kısmi dava (HMK m.109/4) |
|---|---|---|
| Uygulandığı davalar | 31.7.2026’dan önce açılanlar | 31.7.2026’dan sonra açılanlar |
| Talep artırımı | Bilirkişi raporundan sonra tek dilekçeyle, belirsizlik şartına bağlı | Bir defaya mahsus, tahkikatın sonuna kadar, iddianın genişletilmesi yasağına takılmadan |
| Zamanaşımı | Talebin tamamı için dava tarihinde kesilir | Artırılan kısım için de dava tarihinden kesilmiş sayılır |
| Harç | Başlangıçta gösterilen değer üzerinden, artırımda tamamlanır | Aynı şekilde; dava açılırken düşük değerle başlanabilir |
Kısmi dava dilekçesinde, alacağın yalnızca bir kısmının dava edildiği ve kalan kısımdan feragat edilmediği açıkça yazılmalıdır. Artırım bir kez yapılabildiği için, maluliyet ve hesap raporu kesinleşmeden aceleyle kullanılmamalıdır. Değişikliğin uygulamasına ilişkin yargı içtihadı henüz oluşmaktadır.
Tazminat davası açmadan önce: adım adım hazırlık
- Sorumluları belirleyin: Sürücü, araç işleteni, sigorta şirketi, işveren, alt işveren, hastane işleteni ya da idare. Davalının yanlış seçilmesi, husumet yönünden ret ve süre kaybı demektir.
- Ön başvuru şartını yerine getirin: Trafik sigortasına yazılı başvuru, ticari ve tüketici davalarında arabuluculuk, SGK’ya karşı davalarda Kuruma başvuru, kamu hastanesi ve idari eylemde idareye başvuru.
- Zamanaşımını hesaplayın: Öğrenme tarihini, olayın suç oluşturup oluşturmadığını ve varsa ceza dosyasındaki gelişmeleri birlikte değerlendirin.
- Delilleri koruyun: Kamera kayıtları, tıbbi dosya ve sosyal medya içerikleri kaybolma riski taşıyorsa mahkemeden delil tespiti isteyin.
- Talep kalemlerini ayırın: Maddi tazminatın her kalemini (geçici ve sürekli iş göremezlik, bakıcı, tedavi, değer kaybı) ve manevi tazminatı dilekçede ayrı ayrı gösterin; tutar belirsizse kısmi dava kurun.
- Faiz ve yargılama giderini isteyin: Faizin türü ve başlangıç tarihi ile yargılama giderleri dilekçede açıkça talep edilmelidir; istenmeyen faize hükmedilemez.
Tazminat davası ne kadar sürer?
| Aşama | Yaklaşık süre |
|---|---|
| Sigorta şirketine başvuru ve cevap | 15 gün (KTK m.97) |
| Ticari davalarda arabuluculuk | 6 hafta, zorunlu hâllerde 2 hafta uzatma (TTK m.5/A) |
| Maluliyet raporu | İyileşmenin tamamlanmasına ve randevu yoğunluğuna göre birkaç ay |
| Sigorta Tahkim Komisyonu | Hakem görevlendirmesinden itibaren en geç 4 ay; itirazda ek süre |
| İlk derece mahkemesi | Kusur ve hesap raporlarıyla İstanbul’da genellikle 1,5–3 yıl |
| İstinaf ve temyiz | Dosyaya ve daireye göre ek olarak bir ila iki yıl |
31 Temmuz 2026’dan itibaren duruşmalar arasındaki süre, bilirkişi incelemesi gibi zorunlu hâller dışında üç aydan uzun olamaz (HMK m.147/3). Buna rağmen raporlara itiraz, ek rapor ve istinaf aşamaları süreyi belirler. Kusurun ve zararın açık olduğu dosyalarda sigorta şirketiyle dava öncesi anlaşma da mümkündür; ancak yetersiz olduğu açıkça belli olan anlaşmaların trafik kazalarında 2 yıl içinde iptali istenebilir (KTK m.111).
Tazminat davası masrafları ve avukatlık ücreti (2026)
| Kalem | 2026 tutarı / oranı |
|---|---|
| Başvurma harcı | 732,00 TL |
| Nispi karar ve ilam harcı | Dava değerinin binde 68,31’i; dörtte biri dava açılırken peşin ödenir |
| Gider avansı ve bilirkişi ücreti | Dosyaya göre değişir; kusur, maluliyet ve hesap raporları için ayrı avans istenebilir |
| Tüketici mahkemesi (özel hastane davaları) | Tüketicinin açtığı dava harçtan muaftır; gider avansı yatırılır |
| Sigorta Tahkim Komisyonu başvuru ücreti | Talep tutarına göre 600 TL – 1.750 TL; 85.001 TL üzeri taleplerde %1,8 |
| Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi | Asliye mahkemesi 45.000 TL, tüketici mahkemesi 22.500 TL (KDV hariç) |
Dava kazanılırsa harç ve yargılama giderleri karşı taraftan alınır; reddedilen kısım için ise karşı taraf lehine vekâlet ücreti ve giderlere hükmedilebilir. Avukatlık ücreti tazminat davalarında çoğu zaman sonuçta elde edilecek tutarın yüzdesi olarak kararlaştırılır; bu oran kanunen dava değerinin %25’ini aşamaz (Av.K. m.164) ve ücret asgari ücret tarifesinin altında olamaz. Ücret, ilk görüşmede yazılı olarak belirlenir.
İstanbul’da tazminat davası nerede açılır?
Haksız fiilden doğan tazminat davası, davalının yerleşim yerinde, fiilin işlendiği ya da zararın meydana geldiği yerde veya zarar görenin yerleşim yerindeki mahkemede açılabilir (HMK m.16). Trafik kazalarında ayrıca sigorta şirketinin şubesinin, poliçeyi düzenleyen acentenin ya da kazanın gerçekleştiği yer mahkemesi yetkilidir (KTK m.110). İş kazasında işçinin yerleşim yeri de yetkilidir; tüketici davaları tüketicinin yerleşim yerinde açılabilir.
Uygulamada bu kural, İstanbul’da yaşayan ya da İstanbul’da kaza geçiren kişinin davasını çoğu zaman oturduğu ilçenin bağlı olduğu adliyede açabilmesi anlamına gelir. İstanbul’daki başlıca adliyeler Çağlayan (İstanbul Adliyesi), Kartal (Anadolu Adliyesi), Bakırköy, Küçükçekmece, Büyükçekmece, Gaziosmanpaşa, Silivri ve Şile’dir; kamu hastanesi ve idari eylem dosyaları ise İstanbul idare mahkemelerinde görülür. İlçenizin hangi adliyeye bağlı olduğunu ilçe sayfalarımızdan görebilirsiniz. Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu ise çevrim içi yapılır.
Sık yapılan hatalar
- Sigorta teklifini hesap yapmadan kabul etmek: Teklifin hangi maluliyet ve kusur oranına dayandığı sorulmadan imzalanan ibraname, sonraki davayı zorlaştırır.
- Maluliyet raporunu erken almak: İyileşme tamamlanmadan alınan rapor, kalıcı zararı olduğundan düşük gösterebilir.
- Kaza tespit tutanağındaki kusur değerlendirmesini kesin sanmak: Tutanak mahkemeyi bağlamaz; bilirkişi raporuna süresinde itiraz edilmelidir.
- Yanlış yargı koluna dava açmak: Kamu hastanesi veya idari eylem dosyasında adli yargıya gidilmesi, idareye başvuru süresini kaçırma riski doğurur.
- “2 yıl geçti” diye vazgeçmek: Suç oluşturan olaylarda 8 veya 15 yıllık ceza zamanaşımı uygulanabilir.
- Belirsiz alacak davası açmaya çalışmak: 31 Temmuz 2026’dan sonra bu dava türü yoktur; dilekçe kısmi dava olarak kurulmalıdır.
- Manevi tazminatı sigortadan beklemek: Zorunlu trafik sigortası manevi tazminatı ödemez; sürücü ve işleten davaya dâhil edilmelidir.
- Delilleri geç toplamak: Kamera kayıtları kısa sürede silinir; iş yeri ve olay yeri kayıtlarının korunması için gecikmeden talepte bulunulmalıdır.
Dosyayı güçlendiren belgeler
- Kaza tespit tutanağı veya olay yeri inceleme raporu, varsa ceza soruşturma dosyası numarası ve bilirkişi raporu
- Hastane kayıtlarının tamamı: acil kaydı, epikriz, ameliyat notu, görüntüleme sonuçları
- Kalıcı maluliyet raporu ve varsa bakıcı ihtiyacını gösteren sağlık raporu
- Gelir belgesi: bordro, SGK hizmet dökümü, vergi beyannamesi
- Tedavi, ilaç, protez ve ulaşım giderlerine ait faturalar
- Sigorta şirketine yapılan başvuru, şirketin yanıtı, ödeme dekontu ve imzalanan belgeler
- İş kazasında iş kazası bildirimi, SGK gelir bağlama yazıları, iş yeri kayıtları ve tanık bilgileri
- Hakaret ve kişilik hakkı ihlalinde paylaşım bağlantıları, tarihli ekran görüntüleri ve tespit tutanağı
- Ölüm hâlinde veraset ilamı, nüfus kayıt örneği ve ölenin gelir belgeleri
Tazminat hukukunda yürüttüğümüz işler
- Trafik kazasında bedensel zarar, ölüm ve araç değer kaybı tazminatı; sigorta ve Sigorta Tahkim Komisyonu başvuruları
- İş kazası ve meslek hastalığı tazminatı, iş kazası tespit davaları
- Doktor hatası (malpraktis) nedeniyle tüketici mahkemesi ve idare mahkemesi davaları
- Hakaret, sosyal medya paylaşımı ve kişilik hakkı ihlallerinde manevi tazminat
- İdarenin eylem ve işlemlerinden doğan zararlar için tam yargı davaları
- Haksız fiil ve sözleşmeye aykırılıktan doğan maddi tazminat
- Kararın icra yoluyla tahsili
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir ve Eylül 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Sigorta limitleri, harçlar ve asgari ücret her yıl değişir; tazminat tutarı her dosyada kusur, maluliyet ve gelir bilgilerine göre ayrıca hesaplanır. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Bu alanda izlediğimiz yol
Olay, kusur ve zarar tespiti
Sigorta, işveren veya idareye başvuru
Maluliyet ve kusur raporları
Dava, tahkim veya arabuluculuk
Hesap raporu, karar ve tahsil
Tazminat hakkında sorulanlar
17 soruTrafik kazasında ne kadar tazminat alabilirim?+
İş kazasında tazminat davası açma süresi ne kadar?+
Destekten yoksun kalma tazminatını kimler isteyebilir?+
Tazminat davası ne kadar sürer?+
Kazada ben de kusurluysam tazminat alabilir miyim?+
Sigorta şirketinin ödemesini kabul edip ibraname imzaladım, dava açabilir miyim?+
Araç değer kaybı nasıl istenir?+
Kazaya karışan araç sigortasızsa ne olur?+
Manevi tazminat ne kadar olur?+
Tazminat avukatının ücreti yüzde kaç?+
Doktor hatası davası hangi mahkemede açılır?+
Belirsiz alacak davası kaldırıldı mı, tazminat davası artık nasıl açılıyor?+
Trafik kazasının üzerinden 2 yıl geçti, dava hakkım bitti mi?+
Maluliyet oranım düşük çıktı, itiraz edebilir miyim?+
Tazminata hangi tarihten itibaren faiz işler?+
Sigorta şirketinin daha önce ödediği para tazminattan düşülür mü?+
Hakaret nedeniyle tazminat davası için ceza davasının bitmesini beklemek gerekir mi?+
Bu konudaki yazılarımız
Trafik Kazası Tazminatı Nasıl Hesaplanır? Kalemler ve Örnek
Trafik kazasında tazminat; kusur oranı, maluliyet yüzdesi, yaş ve gelir üzerinden bilirkişi tarafından…
Trafik Kazası Sonrası İlk 72 Saatte Yapılması Gerekenler
Trafik kazası dosyalarında tazminat tutarını belirleyen şey, kaza anında ve sonrasındaki ilk günlerde…
İş Kazası Tazminatı: Haklar, Süreler ve Dava Yolu
İş kazası hem sosyal güvenlik hem tazminat hem de ceza hukuku boyutu olan bir olaydır. Bu rehberde hangi…

