حوزه‌های کاری ما
ماشین‌حساب‌ها راهنمای حقوقی واژه‌نامه حقوقی پرسش‌های متداول درباره ما تماس با ما

حقوق اتباع خارجی و تابعیت

درخواست اجازهٔ اقامت و اجازهٔ کار، اعتراض به حکم اخراج (دیپورت) و بازداشت اداری، رفع کد محدودیت و ممنوعیت ورود، تابعیت از راه سرمایه‌گذاری و ازدواج، حمایت بین‌المللی، شناسایی و اجرای آرای خارجی.

در حقوق اتباع خارجی مهلت‌ها بسیار کوتاه‌اند: مهلت طرح دعوا در دادگاه اداری علیه حکم اخراج از کشور (دیپورت) تنها 7 روز از تاریخ ابلاغ حکم است. اگر دعوا در مهلت طرح شود، تا پایان رسیدگی نمی‌توان فرد را اخراج کرد، مگر آنکه خودش رضایت دهد. اگر مهلت از دست برود، حکم اجرا می‌شود و ممنوعیت ورود و کد محدودیتی که به دنبال آن می‌آید ممکن است سال‌ها مانع بازگشت به ترکیه شود.

در این صفحه انواع اجازهٔ اقامت و قواعد درخواست، اجازهٔ کار، اعتراض به حکم اخراج و بازداشت اداری، شیوهٔ رفع کدهای محدودیت، شرایط کنونی تابعیت ترکیه از راه سرمایه‌گذاری و ازدواج، حمایت بین‌المللی، شناسایی آرای دادگاه‌های خارجی، هزینه‌های سال 2026 و پاسخ پرسش‌های متداول را می‌یابید.

انواع اجازهٔ اقامت و قواعد درخواست

تبعهٔ خارجی که بیش از مدتی که روادید یا معافیت از روادید اجازه می‌دهد، یا بیش از 90 روز در ترکیه می‌ماند، باید اجازهٔ اقامت بگیرد (قانون شمارهٔ 6458 اتباع خارجی و حمایت بین‌المللی، مادهٔ 19). کسانی که با معافیت از روادید وارد می‌شوند در هر 180 روز حداکثر 90 روز می‌توانند بمانند. قانون شش نوع اجازهٔ اقامت را برمی‌شمارد که شرایط و مدت هر یک متفاوت است:

اجازهٔ اقامتبه چه کسانی داده می‌شود، شرط اصلیمدت
کوتاه‌مدتدلایلی مانند گردشگری، ارتباط تجاری، پژوهش علمی، درمان، مالکیت مسکن در ترکیه، یا درخواست ظرف 6 ماه پس از پایان تحصیلات عالی در ترکیه؛ همراه با محل سکونت، نشانی و بیمهٔ درمانیهر بار حداکثر 2 سال؛ در اقامت با هدف سرمایه‌گذاری حداکثر 5 سال
خانوادگیهمسر خارجی، فرزند نابالغ یا تحت تکفل شهروند ترکیه یا تبعهٔ خارجی دارای اجازه؛ درآمد کافی سرپرست، بیمهٔ درمانی و ثبت نشانیهر بار حداکثر 3 سال؛ از مدت اجازهٔ سرپرست بیشتر نمی‌شود
دانشجوییکسانی که در ترکیه در مقطع کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد یا دکتری تحصیل می‌کنندوابسته به مدت تحصیل
بلندمدتکسانی که دست‌کم 8 سال بی‌وقفه با اجازهٔ اقامت مانده‌اند، در 3 سال اخیر کمک اجتماعی نگرفته‌اند و درآمد کافی و بیمهٔ درمانی دارندنامحدود
بشردوستانهموارد استثنایی مانند مصلحت عالی کودک، یا کسانی که نمی‌توان اخراجشان کرد یا ترک کشور برایشان معقول نیست؛ با تأیید ریاست ادارهٔ مهاجرتبرای مدت‌هایی که وزارت تعیین می‌کند
قربانیان تجارت انسانکسانی که ظن قوی وجود دارد قربانی هستند یا ممکن است قربانی باشند30 روز؛ با تمدیدهای 6 ماهه در مجموع حداکثر 3 سال

قواعدی که در عمل بیشترین مشکل را ایجاد می‌کنند این‌هاست:

  • مهلت تمدید: درخواست تمدید از 60 روز پیش از پایان اجازه آغاز می‌شود و در هر حال باید پیش از پایان مدت داده شود. با برگهٔ درخواست، حتی اگر مدت اجازه تمام شده باشد، تا صدور تصمیم می‌توان در ترکیه ماند (مادهٔ 24).
  • اعتبار گذرنامه: اجازهٔ اقامت 60 روز کوتاه‌تر از مدت اعتبار گذرنامه صادر می‌شود؛ گذرنامهٔ کوتاه‌مدت یعنی اجازهٔ کوتاه‌مدت.
  • مالکیت مسکن: در اقامت کوتاه‌مدت مبتنی بر مسکن، طبق فهرست کنونی مدارک ریاست ادارهٔ مهاجرت، ارزش مسکن در تاریخ تملک باید دست‌کم معادل 200,000 دلار آمریکا باشد، مسکن شخصاً برای سکونت استفاده شود و اجاره داده نشود.
  • ماندن در خارج: ماندن در خارج بیش از 6 ماه در مجموع در یک سال، یا بیش از 1 سال در مجموع در 5 سال اخیر، وقفه در اقامت به شمار می‌آید و مدت اجازه‌های پیشین محاسبه نمی‌شود (مادهٔ 28)؛ برای درخواست تابعیت، قاعدهٔ جداگانهٔ 6 ماهه که در ادامه آمده اعمال می‌شود. از مدتی که با اجازهٔ اقامت دانشجویی گذشته تنها نیمی محاسبه می‌شود.
  • ازدواج صوری: اگر گمان رود ازدواج تنها برای گرفتن اجازهٔ اقامت انجام شده، استانداری (valilik) تحقیق می‌کند؛ در صورت احراز، اجازه داده نمی‌شود یا لغو می‌گردد و آن مدت‌ها محاسبه نمی‌شود (مادهٔ 37).
  • طلاق و فوت: تبعهٔ خارجی که در زمان ازدواج با شهروند ترکیه دست‌کم 3 سال با اجازهٔ اقامت خانوادگی مانده، پس از طلاق می‌تواند به اقامت کوتاه‌مدت منتقل شود؛ اگر خشونت خانگی با حکم دادگاه ثابت شده باشد، شرط 3 سال لازم نیست. در صورت فوت سرپرست شرط مدتی وجود ندارد (مادهٔ 34).

درخواست‌ها با پیش‌ثبت‌نام در سامانهٔ e-İkamet انجام می‌شود و در روز نوبت، مدارک به ادارهٔ کل مهاجرت استان تحویل داده می‌شود. برای فهرست مدارک و جزئیات انواع اجازه، مقالهٔ ما دربارهٔ اجازهٔ اقامت و کار اتباع خارجی را ببینید.

اجازهٔ کار و کارت فیروزه‌ای

برای کار در ترکیه اجازهٔ اقامت کافی نیست؛ اجازهٔ کار نیز لازم است (قانون شمارهٔ 6735 نیروی کار بین‌المللی). در مقابل، اجازهٔ کار معتبر جایگزین اجازهٔ اقامت می‌شود.

  • درخواست: در داخل ترکیه کارفرما به‌صورت الکترونیکی به وزارت کار و تأمین اجتماعی درخواست می‌دهد، و از خارج درخواست به کنسولگری ترکیه در کشوری که تبعهٔ خارجی در آن است داده می‌شود. درخواست‌های کامل ظرف 30 روز نتیجه می‌گیرند.
  • مدت: در درخواست نخست حداکثر 1 سال، در نخستین تمدید نزد همان کارفرما حداکثر 2 سال و در تمدیدهای بعدی حداکثر 3 سال داده می‌شود. درخواست تمدید نیز از 60 روز پیش از پایان اجازه آغاز می‌شود و باید پیش از پایان مدت داده شود؛ درخواست تمدیدی که پس از پایان مدت داده شود رد می‌شود.
  • اجازهٔ کار نامحدود: دارندگان اجازهٔ اقامت بلندمدت یا کسانی که دست‌کم 8 سال اجازهٔ کار قانونی داشته‌اند می‌توانند درخواست دهند.
  • کارت فیروزه‌ای (Turkuaz Kart): به اتباع خارجی واجد صلاحیت داده می‌شود و 3 سال نخست دورهٔ انتقالی است؛ اگر در مدتی که از 180 روز پیش از پایان دورهٔ انتقالی آغاز می‌شود درخواست داده شود، نامحدود می‌گردد. به همسر و فرزندان سندی داده می‌شود که جایگزین اجازهٔ اقامت است.
  • دانشجویان: دانشجویان کاردانی و کارشناسی پس از سال اول، و دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری با گرفتن اجازهٔ کار می‌توانند کار کنند.
  • رد: علیه تصمیم وزارت ظرف 30 روز از ابلاغ به خود وزارت اعتراض می‌شود؛ اگر اعتراض رد شود، می‌توان در دادگاه اداری دعوا طرح کرد.

به تبعهٔ خارجی که بدون اجازه کار می‌کند و کارفرمایی که او را به کار گرفته، هر یک جداگانه جریمهٔ اداری تعلق می‌گیرد؛ و علیه تبعهٔ خارجی که کار بدون اجازه‌اش احراز شود ممکن است حکم اخراج صادر شود.

اعتراض به حکم اخراج از کشور (دیپورت)

حکم اخراج را استانداری صادر می‌کند و همراه با دلایلش به تبعهٔ خارجی، نمایندهٔ قانونی یا وکیل او ابلاغ می‌شود. مهم‌ترین دلایلی که قانون برمی‌شمارد (مادهٔ 54): تجاوز از مدت روادید یا معافیت از روادید بیش از 10 روز، نقض مدت اجازهٔ اقامت بیش از 10 روز بدون عذر موجه، لغو اجازهٔ اقامت، کار بدون اجازهٔ کار، استفاده از مدرک جعلی، ورود یا خروج غیرقانونی، امرار معاش از راه‌های نامشروع، تهدید نظم عمومی یا امنیت عمومی، و خارج نشدن از کشور ظرف 10 روز پس از رد درخواست تمدید.

راه اعتراض و مهلت‌ها:

  1. مهلت 7 روز است: ظرف 7 روز از ابلاغ حکم در دادگاه اداری دعوا طرح می‌شود و این موضوع به مرجع صادرکنندهٔ حکم نیز اطلاع داده می‌شود (مادهٔ 53/3). این مهلت در سال 2019 از 15 روز به 7 روز کاهش یافت (قانون شمارهٔ 7196).
  2. اجرای اخراج متوقف می‌شود: با حفظ رضایت خود تبعهٔ خارجی، در مهلت طرح دعوا و، اگر دعوا طرح شده باشد، تا پایان رسیدگی نمی‌توان فرد را اخراج کرد.
  3. دادگاه سریع تصمیم می‌گیرد: طبق اصلاحیهٔ سال 2024، با رسیدن دفاعیهٔ اداره یا پایان مهلت دفاع، پرونده کامل تلقی می‌شود و دادگاه پس از آن ظرف 15 روز رأی می‌دهد. برگزاری جلسه به صلاحدید دادگاه است.
  4. رأی قطعی است: رأی دادگاه در این دعوا قابل تجدیدنظر (istinaf) یا فرجام (temyiz) نیست. از این رو دادخواست باید از همان بار نخست کامل تنظیم شود.

قانون صدور حکم اخراج را علیه برخی اشخاص، حتی با وجود دلایل، ممنوع کرده است (مادهٔ 55): کسانی که در کشور مقصد با خطر جدی مجازات اعدام، شکنجه یا رفتار غیرانسانی روبه‌رو هستند؛ کسانی که سفر به سبب بیماری شدید، سن یا بارداری برایشان خطرناک است؛ کسانی که درمان حیاتی‌شان ادامه دارد و در کشورشان امکان درمان نیست؛ قربانیان تجارت انسان و قربانیان خشونت که درمانشان ادامه دارد. داشتن همسر یا فرزند دارای تابعیت ترکیه در ترکیه نیز در دادگاه از جهت حق احترام به زندگی خانوادگی وزن زیادی دارد.

بازداشت اداری و مرکز استرداد (مرکز اخراج)

استانداری می‌تواند علیه تبعهٔ خارجی که خطر فرار یا ناپدید شدن دارد، از مدرک جعلی استفاده می‌کند، در مهلت داده‌شده برای خروج کشور را ترک نکرده یا تهدیدی برای نظم عمومی شمرده می‌شود، حکم بازداشت اداری (idari gözetim) صادر کند؛ فرد ظرف 48 ساعت به مرکز استرداد (geri gönderme merkezi) منتقل می‌شود (مادهٔ 57).

  • مدت: بازداشت اداری نمی‌تواند از 6 ماه بیشتر شود؛ اگر به سبب همکاری نکردن تبعهٔ خارجی یا ندادن اطلاعات درست دربارهٔ کشورش، اقدامات تکمیل نشود، حداکثر 6 ماه دیگر قابل تمدید است.
  • ارزیابی ماهانه: استانداری موظف است هر ماه لزوم بازداشت را ارزیابی کند؛ اگر نیازی نمانده باشد بازداشت بی‌درنگ پایان می‌یابد.
  • اعتراض: علیه این حکم به قاضی صلح کیفری (sulh ceza hâkimliği) شکایت می‌شود؛ قانون برای این درخواست مهلتی تعیین نکرده است. قاضی ظرف 5 روز تصمیم می‌گیرد و تصمیمش قطعی است. با استناد به تغییر شرایط می‌توان دوباره درخواست داد. درخواست به‌خودی‌خود بازداشت را متوقف نمی‌کند.
  • تعهدات جایگزین: به جای بازداشت می‌توان تعهداتی مانند اقامت در نشانی معین، امضای منظم، سپردن وثیقه یا نظارت الکترونیکی تعیین کرد؛ مجموع مدت آن‌ها نمی‌تواند از 24 ماه بیشتر شود (مادهٔ 57/A).

رسیدگی به حکم اخراج با دادگاه اداری و رسیدگی به بازداشت اداری با قاضی صلح کیفری است؛ هیچ‌یک از این دو درخواست جای دیگری را نمی‌گیرد و در بیشتر پرونده‌ها باید هر دو همزمان انجام شوند.

ممنوعیت ورود و کدهای محدودیت

ریاست ادارهٔ مهاجرت یا استانداری برای تبعهٔ خارجی که اخراج شده یا از نظر نظم عمومی نامطلوب شمرده می‌شود، ممنوعیت ورود به ترکیه تعیین می‌کند. این ممنوعیت حداکثر 5 سال است؛ اگر تهدید جدی برای نظم یا امنیت عمومی وجود داشته باشد، می‌تواند حداکثر 10 سال دیگر افزایش یابد (مادهٔ 9). برای تبعهٔ خارجی که از مدت روادید یا اقامت تجاوز کرده اما پیش از احراز وضعیتش برای خروج به استانداری مراجعه کرده و جریمهٔ اداری را پرداخته است، اگر مدت تخلف از حدی که وزارت تعیین کرده بیشتر نباشد، ممکن است ممنوعیت ورود تعیین نشود.

ممنوعیت ورود و محدودیت‌های مشابه در سامانه به صورت کد محدودیت (tahdit kodu) ثبت می‌شوند. معنای کدها به‌طور رسمی منتشر نمی‌شود؛ معانی زیر همان معانی شناخته‌شده در عمل‌اند و دلیل واقعی در پروندهٔ شما حتماً باید به‌طور رسمی دانسته شود:

کد (نمونه)معنای شناخته‌شده در عملراه قابل پیگیری
Ç-101 – Ç-105تجاوز از مدت روادید یا اقامت؛ با طولانی‌تر شدن تخلف، مدت ممنوعیت طولانی‌تر می‌شوددرخواست رفع به ریاست ادارهٔ مهاجرت با اثبات پرداخت جریمه و مستند کردن عذر؛ در صورت رد، دعوای ابطال
Ç-113ورود یا خروج غیرقانونیدرخواست اداری؛ اگر دلیل محل اختلاف باشد، دعوای ابطال
Ç-114وجود اقدام قضایی (تحقیقات یا تعقیب) علیه فرد در ترکیهدرخواست رفع با رأی برائت، قرار منع تعقیب یا قرار موقوفی
Ç-117کار بدون اجازهٔ کاردرخواست اداری؛ در صورت وجود کارفرما یا پیوند خانوادگی، با مستندات
G-87ارزیابی به‌عنوان تهدید امنیت عمومیمطالبهٔ دلیل مشخص و دعوای ابطال؛ چون ممکن است نامحدود باشد، نظارت قضایی اهمیت دارد
N-82منوط شدن ورود به اجازهٔ قبلیدرخواست اجازهٔ قبلی پیش از سفر
V-69, V-70لغو اجازهٔ اقامت؛ احراز ازدواج صوریدرخواست و دعوا با مدارکی که واقعی بودن ازدواج را نشان می‌دهد
V-87بازگشت داوطلبانه در دوران حمایت موقتدرخواست به ریاست ادارهٔ مهاجرت برای ورود دوباره؛ ارزیابی جداگانهٔ کد

راه رفع: نخست دلیل کد و ممنوعیت با درخواست کتبی به ریاست ادارهٔ مهاجرت (Göç İdaresi Başkanlığı) یا ادارهٔ کل مهاجرت استان دانسته می‌شود. سپس با مدارک پیوندهای خانوادگی، روابط کاری و مالکیت در ترکیه، جریمه‌های پرداخت‌شده و آرای دادگاه به سود فرد، درخواست رفع داده می‌شود؛ ریاست ادارهٔ مهاجرت می‌تواند ممنوعیت را رفع کند یا با ادامهٔ ممنوعیت، برای مدت معینی اجازهٔ ورود بدهد (مادهٔ 9/6). علیه رد یا رد ضمنی درخواست، ظرف 60 روز در دادگاه اداری دعوای ابطال طرح می‌شود و می‌توان توقف اجرا را خواست.

راه‌های تابعیت: عمومی، ازدواج و سرمایه‌گذاری

راهشرایط اصلیشرط مدت
راه عمومی (قانون شمارهٔ 5901، مادهٔ 11)بلوغ، قصد اقامت دائم در ترکیه، زبان ترکی کافی، توان امرار معاش، حسن اخلاق، نبودن مانع بهداشتی و امنیتی5 سال اقامت بی‌وقفه پیش از درخواست؛ ماندن در خارج تا مجموع 6 ماه محاسبه می‌شود
از راه ازدواج (مادهٔ 16)ادامهٔ ازدواج، زندگی در چارچوب وحدت خانوادگی، نداشتن فعالیت ناسازگار با ازدواج، نبودن مانع امنیتی؛ مصاحبه با زوجین به‌صورت جداگانه و مشترکدست‌کم 3 سال ازدواج با شهروند ترکیه؛ مدت اقامت در ترکیه لازم نیست
از راه سرمایه‌گذاری (مادهٔ 12، آیین‌نامه مادهٔ 20)مسکن یا ملک ساخته‌شده به ارزش دست‌کم 400,000 دلار آمریکا؛ یا 500,000 دلار آمریکا سرمایهٔ ثابت، سپردهٔ بانکی، اوراق بدهی دولتی، واحدهای صندوق سرمایه‌گذاری یا بازنشستگی انفرادی؛ یا اشتغال‌زایی برای 50 نفرتعهد نگهداری ملک و سرمایه‌گذاری مالی به مدت 3 سال

نکتهٔ راه عمومی: طبق آیین‌نامهٔ اجرایی، ماندن در خارج بیش از 6 ماه یا حضور بدون اجازه بیش از 6 ماه، مدت را قطع می‌کند. مدت‌هایی که با اجازهٔ اقامت تحصیلی و گردشگری گذشته، برای تابعیت از راه عمومی اقامت معتبر شمرده نمی‌شود.

نکتهٔ ازدواج: ازدواج به‌تنهایی تابعیت نمی‌آورد. درخواست در داخل ترکیه به ادارهٔ کل ثبت احوال استان و در خارج به کنسولگری داده می‌شود؛ با تحقیقات پلیس واقعی بودن ازدواج بررسی می‌شود. اگر همسر ترک پس از درخواست فوت کند، شرط وحدت خانوادگی لازم نیست. حتی اگر به بطلان ازدواج حکم شود، همسر با حسن نیت تابعیت خود را حفظ می‌کند.

نکتهٔ سرمایه‌گذاری:

  • حد ملک در 13 مه 2022 از 250,000 دلار به 400,000 دلار آمریکا افزایش یافت. از 12 دسامبر 2023 ملک باید دارای مالکیت آپارتمانی یا حق ارتفاق ساختمانی (kat irtifakı) باشد یا زمینی باشد که بر آن بنا وجود دارد؛ زمین خالی و زمین کشاورزی برای این منظور پذیرفته نمی‌شود.
  • در سند مالکیت قید منع فروش به مدت 3 سال ثبت می‌شود. در ملک‌های دارای حق ارتفاق ساختمانی، با قرارداد وعدهٔ فروش تنظیم‌شده در دفتر اسناد رسمی و پرداخت کامل بها به‌صورت نقد نیز می‌توان درخواست داد.
  • ارز باید پیش از معامله به یک بانک در ترکیه فروخته و مستند شود؛ در تعیین ارزش، نرخ بانک مرکزی ملاک است.
  • برای تکمیل مدت 3 ساله، جابه‌جایی میان انواع سرمایه‌گذاری امکان‌پذیر است.
  • نخست از نهاد مربوط (در ملک از طریق ادارهٔ کل ثبت اسناد و کاداستر) گواهی انطباق گرفته می‌شود، سپس درخواست اجازهٔ اقامت با هدف سرمایه‌گذاری و تابعیت داده می‌شود. همسر و فرزندان نابالغ یا تحت تکفل نیز مشمول می‌شوند.

تا سپتامبر 2026 تغییر تازه‌ای در این حدها منتشر نشده است؛ اما چون مبالغ با تصمیم رئیس‌جمهور قابل تغییرند، پیش از خرید باید وضعیت کنونی را بررسی کرد. برای جزئیات راه‌های درخواست، مقاله‌های ما دربارهٔ راه‌های درخواست تابعیت ترکیه و برای روند سند، خرید ملک توسط اتباع خارجی را ببینید. علیه رد درخواست تابعیت، ظرف 60 روز از ابلاغ می‌توان در دادگاه اداری دعوای ابطال طرح کرد.

درخواست‌های حمایت بین‌المللی

تبعهٔ خارجی که در صورت بازگشت به کشورش با خطر آزار یا آسیب جدی روبه‌روست، می‌تواند با مراجعهٔ حضوری به استانداری درخواست حمایت بین‌المللی کند. قانون وضعیت پناهنده، پناهندهٔ مشروط و حمایت تکمیلی را تنظیم کرده است؛ حمایت موقت که برای سوری‌ها اعمال می‌شود نظامی جداگانه است.

  • درخواست‌ها به‌طور معمول حداکثر ظرف 6 ماه از تاریخ ثبت نتیجه می‌گیرند.
  • برخی درخواست‌ها، مانند درخواست کسانی که در بازداشت اداری‌اند، به‌صورت تسریع‌شده بررسی می‌شوند: مصاحبه ظرف 3 روز و تصمیم ظرف 5 روز پس از مصاحبه.
  • علیه تصمیم منفی می‌توان ظرف 10 روز از ابلاغ به کمیسیون ارزیابی حمایت بین‌المللی اعتراض کرد یا ظرف 30 روز در دادگاه اداری دعوا طرح کرد. علیه تصمیم‌های عدم پذیرش و ارزیابی تسریع‌شده تنها راه قضایی وجود دارد و مهلت 15 روز است؛ دادگاه ظرف 15 روز رأی قطعی می‌دهد.
  • تا پایان اعتراض یا رسیدگی، به فرد اجازهٔ ماندن در کشور داده می‌شود.

شناسایی و اجرای آرای دادگاه‌های خارجی

آرای طلاق، حضانت، نفقه یا طلب که در خارج صادر شده‌اند، به‌خودی‌خود در ترکیه اعتبار ندارند. اگر رأی تنها به‌عنوان امر مختوم مورد استناد قرار گیرد، حکم شناسایی (tanıma) و اگر قرار است اجرا شود، حکم اجرا (tenfiz) گرفته می‌شود (قانون شمارهٔ 5718 حقوق بین‌الملل خصوصی و آیین دادرسی، مواد 50-59).

  • دادگاه دارای صلاحیت ذاتی و محلی: دادگاه عمومی بدوی (asliye mahkemesi)؛ در طلاق و حضانت دادگاه خانواده (aile mahkemesi). دادگاه محل اقامتگاه طرف مقابل در ترکیه، در نبود آن محل سکونت، و در نبود آن نیز دادگاه‌های آنکارا، استانبول یا ازمیر.
  • شرایط: رأی در آن کشور قطعی شده باشد، در صلاحیت انحصاری دادگاه‌های ترکیه نباشد، آشکارا مخالف نظم عمومی نباشد و حق دفاع خوانده رعایت شده باشد. در اجرا افزون بر این، عمل متقابل لازم است؛ در شناسایی لازم نیست.
  • مدارک: اصل یا رونوشت تأییدشدهٔ رأی همراه با گواهی قطعیت، آپوستیل و ترجمه‌های تأییدشدهٔ ترکی.
  • ثبت اداری در ثبت احوال: اگر شرایطی مانند درخواست مشترک زوجین وجود داشته باشد، آرای طلاق خارجی بدون رفتن به دادگاه، مستقیماً از طریق ادارهٔ ثبت احوال یا کنسولگری در دفتر ثبت احوال ثبت می‌شوند (قانون شمارهٔ 5490 خدمات ثبت احوال، مادهٔ 27/A). اگر شرایط نباشد، دعوای شناسایی لازم است.

برای اقداماتی که پس از حکم شناسایی دربارهٔ حضانت و نفقه باید انجام شود، صفحهٔ حقوق خانواده و طلاق ما را ببینید.

مراجع صالح، مدت‌ها و هزینه‌های 2026

  • اجازهٔ اقامت: ادارهٔ کل مهاجرت استان. هزینهٔ سند (کارت) اجازهٔ اقامت در سال 2026 964 TL است. عوارض اقامت بسته به تابعیت متفاوت است و بر اساس تعداد ماه محاسبه می‌شود؛ اتباع برخی کشورها از عوارض معاف‌اند، اما از هزینهٔ کارت معافیتی نیست. درخواست‌هایی که به کنسولگری‌ها داده می‌شود طبق قانون حداکثر ظرف 90 روز نتیجه می‌گیرند.
  • اجازهٔ کار: وزارت کار و تأمین اجتماعی؛ برای درخواست کامل 30 روز.
  • تابعیت: ادارهٔ کل ثبت احوال استان یا کنسولگری؛ به سبب تحقیقات امنیتی در عمل معمولاً بیش از 1 سال طول می‌کشد.
  • هزینه‌های دادرسی: در دادگاه اداری در سال 2026 هزینهٔ طرح دعوا 732 TL، هزینهٔ مقطوع رأی 732 TL و هزینهٔ توقف اجرا 1,206 TL است؛ پیش‌پرداخت هزینهٔ پست نیز به آن افزوده می‌شود. مهلت دعاوی ابطال، جز در مواردی که خلافش پیش‌بینی شده، 60 روز از ابلاغ است.
  • مدت رسیدگی: اعتراض‌های اخراج و بازداشت اداری در مدت کوتاهی نتیجه می‌گیرند؛ دعاوی ابطال مربوط به اقامت، تابعیت و کد محدودیت در دادگاه اداری بسته به وضعیت پرونده ممکن است از چند ماه تا بیش از یک سال طول بکشد.

با ابزار بررسی مهلت و مرور زمان ما می‌توانید ارزیابی اولیه کنید که در هر اقدام کدام مهلت جاری است؛ برای اطلاعات کلی دربارهٔ دعاوی اداری، صفحهٔ حقوق اداری و مالیاتی ما را ببینید.

کارهایی که در حقوق اتباع خارجی انجام می‌دهیم

  • درخواست اجازهٔ اقامت کوتاه‌مدت، خانوادگی، دانشجویی و بلندمدت و دعاوی علیه تصمیم‌های رد و لغو
  • درخواست اجازهٔ کار، تمدید و کارت فیروزه‌ای؛ اعتراض به تصمیم رد
  • دعوای ابطال علیه حکم اخراج در مهلت 7 روزه
  • شکایت به قاضی صلح کیفری علیه حکم بازداشت اداری و ملاقات با موکل در مرکز استرداد
  • درخواست اداری و دعوای ابطال برای رفع کد محدودیت و ممنوعیت ورود
  • درخواست تابعیت از راه ازدواج، سرمایه‌گذاری و راه عمومی؛ دعوا علیه تصمیم‌های رد
  • درخواست حمایت بین‌المللی، فرایندهای اعتراض و دعوا
  • شناسایی، اجرا و ثبت در ثبت احوال آرای طلاق خارجی و دیگر آرای دادگاه

مدارک لازم

  • گذرنامه (با اعتبار دست‌کم 60 روز بیشتر از مدت اجازهٔ درخواستی) و کارت اجازهٔ اقامت در صورت وجود
  • مهر ورود یا روادید؛ سوابق ورود و خروج از ترکیه
  • قرارداد اجاره یا سند مالکیت، گواهی ثبت نشانی
  • بیمه‌نامهٔ درمانی که مدت اجازه را پوشش دهد
  • مدارک درآمد: صورت‌حساب بانکی، فیش حقوقی، مدرک مستمری بازنشستگی یا درآمد اجاره
  • در درخواست‌های خانوادگی و ازدواج، مدارک ازدواج و تولد با آپوستیل و ترجمهٔ تأییدشدهٔ ترکی
  • در صورت وجود حکم اخراج، بازداشت یا رد، خود حکم و برگهٔ ابلاغ آن
  • برای کارهایی که با وکیل پیگیری می‌شود، وکالت‌نامهٔ تبعهٔ خارجی که در ترکیه نزد دفتر اسناد رسمی یا در خارج نزد کنسولگری تنظیم شده باشد
اطلاعات این صفحه جنبهٔ عمومی دارد و بر اساس قوانین سال 2026 تهیه شده است. چون حدهای سرمایه‌گذاری، هزینه‌ها و رویهٔ کدهای محدودیت اغلب تغییر می‌کنند و مهلت اعتراض به حکم اخراج تنها 7 روز است، توصیه می‌شود برای وضعیت مشخص خود بی‌درنگ با وکیل مشورت کنید.
روند چگونه پیش می‌رود؟

مسیری که در این حوزه دنبال می‌کنیم

بررسی وضعیت، ابلاغ و مدارک

تعیین مهلت و راه درخواست

درخواست، اعتراض اداری یا دادخواست

پیگیری روند در ادارهٔ مهاجرت یا دادگاه

تصمیم، تحویل کارت یا رفع کد

پرسش\u200cهای متداول

پرسش‌ها دربارهٔ «اتباع خارجی»

9 پرسش
ظرف چند روز می‌توان به حکم اخراج (دیپورت) اعتراض کرد؟+
علیه حکم اخراج باید ظرف 7 روز از ابلاغ حکم در دادگاه اداری دعوا طرح شود. اگر دعوا در مهلت طرح شود، تا پایان رسیدگی نمی‌توان اخراج را اجرا کرد، مگر آنکه خود تبعهٔ خارجی رضایت دهد. دادگاه پس از کامل شدن پرونده ظرف 15 روز رأی می‌دهد و این رأی قطعی است؛ راه تجدیدنظر یا فرجام وجود ندارد. از این رو دادخواست باید از همان بار نخست کامل تهیه شود.
بازداشت اداری در مرکز استرداد (مرکز اخراج) تا چه مدت می‌تواند طول بکشد؟+
بازداشت اداری حداکثر 6 ماه می‌تواند طول بکشد. اگر تبعهٔ خارجی همکاری نکند یا اطلاعات درستی دربارهٔ کشورش ندهد، این مدت حداکثر 6 ماه دیگر قابل تمدید است. استانداری موظف است هر ماه لزوم بازداشت را ارزیابی کند. علیه این حکم می‌توان به قاضی صلح کیفری شکایت کرد؛ قاضی ظرف 5 روز تصمیم قطعی می‌گیرد و در صورت تغییر شرایط می‌توان دوباره درخواست داد.
کد محدودیت چگونه دانسته و رفع می‌شود؟+
دلیل کد محدودیت و ممنوعیت ورود با درخواست کتبی به ریاست ادارهٔ مهاجرت یا ادارهٔ کل مهاجرت استان، و در صورت لزوم از طریق وکیل، دانسته می‌شود. سپس با مدارکی مانند پیوندهای خانوادگی، جریمه‌های پرداخت‌شده و آرای به سود فرد، درخواست رفع داده می‌شود. ریاست ادارهٔ مهاجرت می‌تواند ممنوعیت را رفع کند یا برای مدت معینی اجازهٔ ورود بدهد. اگر درخواست رد شود، ظرف 60 روز می‌توان در دادگاه اداری دعوای ابطال طرح کرد.
برای گرفتن تابعیت ترکیه با خرید خانه، ملک چه ارزشی باید داشته باشد؟+
باید ملکی به ارزش دست‌کم 400,000 دلار آمریکا خریداری شود و در سند مالکیت قید منع فروش به مدت 3 سال ثبت گردد. از 12 دسامبر 2023 شرط است که ملک دارای مالکیت آپارتمانی یا حق ارتفاق ساختمانی باشد یا زمینی باشد که بر آن بنا وجود دارد؛ زمین خالی و زمین کشاورزی پذیرفته نمی‌شود. ارز باید پیش از معامله به بانک فروخته شود. همسر و فرزندان نابالغ نیز می‌توانند در درخواست گنجانده شوند.
تبعهٔ خارجی که با شهروند ترکیه ازدواج کرده، چه زمانی می‌تواند درخواست تابعیت دهد؟+
ازدواج به‌طور مستقیم تابعیت نمی‌آورد. تبعهٔ خارجی که دست‌کم 3 سال است با شهروند ترکیه ازدواج کرده و ازدواجش ادامه دارد، می‌تواند درخواست دهد. زندگی در چارچوب وحدت خانوادگی، نداشتن فعالیت ناسازگار با ازدواج و نبودن مانع امنیتی لازم است. شرط مدت اقامت در ترکیه وجود ندارد. با زوجین به‌صورت جداگانه و مشترک مصاحبه می‌شود؛ اگر معلوم شود ازدواج تنها برای تابعیت انجام شده، درخواست رد می‌شود.
از مدت اجازهٔ اقامتم گذشته‌ام؛ چه اتفاقی می‌افتد؟+
علیه تبعهٔ خارجی که بیش از 10 روز از مدت روادید یا اقامت تجاوز کند، ممکن است حکم اخراج صادر و ممنوعیت ورود تعیین شود. برای کسی که پیش از احراز وضعیتش برای خروج به استانداری مراجعه کند، جریمهٔ اداری را بپردازد و مدت تخلفش از حد تعیین‌شده بیشتر نباشد، ممکن است ممنوعیت ورود تعیین نشود. اگر قصد ماندن در ترکیه را دارید، پیش از طولانی شدن تخلف باید نوع مناسب اجازهٔ اقامت از نظر حقوقی ارزیابی شود.
درخواست اجازهٔ اقامتم رد شد؛ چه کاری می‌توانم بکنم؟+
علیه تصمیم رد می‌توان ظرف 60 روز از ابلاغ در دادگاه اداری دعوای ابطال طرح کرد و توقف اجرا را خواست. اگر رد به سبب نقص مدارک باشد، درخواست دوباره با نوع اقامت مناسب ممکن است سریع‌تر باشد. چون علیه تبعهٔ خارجی که درخواست تمدیدش رد شده و ظرف 10 روز کشور را ترک نکند ممکن است حکم اخراج صادر شود، مهلت دعوا و مهلت خروج باید همزمان پیگیری شوند.
آیا حکم طلاقی که در خارج گرفته‌ام در ترکیه معتبر است؟+
حکم طلاق دادگاه خارجی به‌خودی‌خود در ترکیه اعتبار ندارد. اگر زوجین مشترکاً درخواست دهند و شرایط قانونی فراهم باشد، حکم بدون رفتن به دادگاه از طریق ادارهٔ ثبت احوال یا کنسولگری در دفتر ثبت احوال ثبت می‌شود. اگر این شرایط نباشد، در دادگاه خانواده دعوای شناسایی طرح می‌شود؛ رأی باید قطعی شده باشد، آشکارا مخالف نظم عمومی نباشد و حق دفاع خوانده رعایت شده باشد؛ در شناسایی شرط عمل متقابل لازم نیست.
آیا تبعهٔ خارجی دارای اجازهٔ کار باید اجازهٔ اقامت هم بگیرد؟+
خیر. اجازهٔ کار معتبر جایگزین اجازهٔ اقامت است و نیازی به گرفتن اجازهٔ اقامت جداگانه نیست. نخستین اجازهٔ کار حداکثر برای 1 سال، در نخستین تمدید نزد همان کارفرما حداکثر برای 2 سال و در تمدیدهای بعدی حداکثر برای 3 سال داده می‌شود. درخواست تمدید از 60 روز پیش از پایان اجازه آغاز می‌شود و باید پیش از پایان مدت داده شود؛ درخواستی که پس از پایان مدت داده شود رد می‌شود.
WhatsApp تماس