Borcunu ödemek isteyen kişinin en çok sorduğu soru, icra dosyası nasıl kapatılır sorusudur. Takip tutarı zamanla faiz ve masraflarla büyüdüğü için ödeme emrindeki rakam güncel borcu göstermez; ayrıca borcun ödenmesi, tapu, araç ve banka hesaplarındaki hacizleri kendiliğinden kaldırmaz. Bu yazıda icra dosyasını eksiksiz kapatmanın adımlarını anlatıyoruz.
1. Güncel borcu öğrenin: kapak hesabı #
İcra dosyasındaki güncel borç tutarına uygulamada kapak hesabı denir. Bu hesap şu kalemlerden oluşur:
- Asıl alacak
- Takip tarihinden ödeme gününe kadar işleyen faiz
- Takip giderleri: harçlar, tebligat, haciz ve muhafaza masrafları
- Alacaklı avukatla takip yaptıysa icra vekâlet ücreti
- Tahsil harcı
Kapak hesabı, dosyanın bulunduğu icra dairesinden istenebilir; alacaklı vekilinden de dosya hesabı talep edilebilir. Faiz her gün işlediği için hesap, ödeme yapılacak güne göre alınmalıdır. Adınıza açılmış dosyaları, dosya numarası ve icra dairesiyle birlikte e-Devlet’teki UYAP Vatandaş Portalı’ndan görebilirsiniz.
Yasal dayanak: Ödeme sonrası haczin kaldırılması ve dosyanın işlemden kaldırılması 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 78 ve devamı maddelerine dayanır.
2. Ödemeyi doğru yere yapın #
En güvenli yol, ödemenin icra dosyasının hesabına yapılmasıdır. Ödeme, icra dairesinin bildirdiği banka hesabına dosya numarası açıklamaya yazılarak ya da UYAP üzerinden yapılabilir. Böylece ödeme doğrudan dosyaya kaydedilir ve itiraz konusu olmaz.
Alacaklıya doğrudan (haricen) ödeme #
Borç, dosya dışında doğrudan alacaklıya veya vekiline de ödenebilir; buna haricen tahsil denir. Bu durumda alacaklının icra dairesine “alacağımı haricen tahsil ettim” beyanında bulunması gerekir. Haricen tahsilde harç, normal tahsil harcının yarısı oranında alınır (Harçlar Kanunu’na ekli (1) sayılı tarifede belirlenen nispetlere göre hacizden önce %2,27, hacizden sonra satıştan önce %4,55). Alacaklıya elden yapılan ve dosyaya bildirilmeyen ödeme en riskli yoldur: alacaklı beyanda bulunmazsa takip devam edebilir. Doğrudan ödeme yapılacaksa banka havalesiyle, açıklamaya dosya numarası yazılarak ve alacaklıdan yazılı ibraname alınarak yapılmalıdır.
3. Tahsil harcını kim öder? #
Tahsil harcı kural olarak borçluya aittir ve kapak hesabına dahil edilir. Harçlar Kanunu’na ekli (1) sayılı tarifede belirlenen nispetler, ödemenin hangi aşamada yapıldığına göre değişir:
| Ödeme zamanı | Tahsil harcı | Haricen tahsilde |
|---|---|---|
| Ödeme emri tebliğinden sonra, hacizden önce | %4,55 | %2,27 |
| Hacizden sonra, satıştan önce | %9,10 | %4,55 |
| Satış yoluyla tahsilde | %11,38 | — |
Takip açılırken alacaklının yatırdığı binde 5 peşin harç tahsil harcından düşülür. Görüldüğü gibi borcu erken aşamada ödemek harç yükünü de azaltır.
4. Hacizlerin kaldırılmasını isteyin #
Borcun ödenmesi, konulmuş hacizleri kendiliğinden kaldırmaz. Ödeme dosyaya girdikten sonra icra dairesinden:
- Dosyanın infaz edildiğine (borcun tamamen ödendiğine) karar verilmesi,
- Tapu, trafik (araç), banka, maaş ve diğer hacizlerin kaldırılması (fek) için ilgili kurumlara yazı yazılması
istenmelidir. Alacaklı ödemenin dosyaya geçmesini beklemeden de haczin kaldırılmasına muvafakat edebilir. Birkaç hafta sonra tapu, araç ve banka kayıtlarının gerçekten temizlendiği e-Devlet üzerinden kontrol edilmelidir; aynı mal üzerinde başka dosyalardan konulmuş hacizler bu işlemle kalkmaz.
5. Taksitle kapatma mümkün mü? #
Toplu ödeme yapılamıyorsa alacaklıyla taksit anlaşması yapılabilir. Anlaşmanın icra dosyasına yazılı olarak sunulması, taksitlerin dosya hesabına ödenmesi ve anlaşma devam ettiği sürece yeni haciz işlemi yapılmayacağının kararlaştırılması önerilir. Maaş haczi bulunan dosyalarda alacaklının kesintinin azaltılmasına onay vermesi de mümkündür; ayrıntı için maaş haczi nasıl kaldırılır yazımıza bakabilirsiniz.
Borca itiraz etmek istiyorsanız ödeme yapmadan önce düşünün #
Borcun bir kısmının ya da tamamının haksız olduğunu düşünüyorsanız, itiraz ve şikâyet sürelerini değerlendirmeden ödeme yapmamak gerekir. Ödeme emrine itiraz süresi genel takipte 7 gün, çek ve senette 5 gündür. Takip kesinleştikten sonra ödenen borcun haksız olduğu iddia ediliyorsa, ödemeden itibaren 1 yıl içinde istirdat davası açılabilir. Yollar ve süreler için icra takibine itiraz yazımıza ve İstanbul icra avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Dosya kapatılırken sık karşılaşılan sorunlar #
İcra dosyası nasıl kapatılır sorusunun yanıtı çoğu dosyada basittir; ancak uygulamada bazı durumlar süreci uzatır:
- Aynı borç için birden fazla dosya: Alacaklı aynı alacak için farklı icra dairelerinde takip açmışsa, ödeme yapılan dosya dışındaki takiplerin de kapatılması ayrıca istenmelidir.
- Alacaklıya ulaşılamaması: Alacaklı ya da vekili yanıt vermiyorsa ödemenin dosya hesabına yapılması yeterlidir; dosyanın infazı icra dairesinden istenir.
- Kısmi ödeme: Kapak hesabının altında kalan ödeme dosyayı kapatmaz; kalan faiz ve masraflar için takip devam eder. Ödeme öncesinde hesabın güncel olduğundan emin olunmalıdır.
- Başka alacaklıların hacizleri: Bir malın üzerindeki haciz, farklı bir dosyadan konulmuşsa bu dosyanın kapatılmasıyla kalkmaz; her dosya için ayrı işlem gerekir.
- Kefil ve müşterek borçlular: Borç tamamen ödendiğinde dosyadaki bütün borçlular için takip sona erer; kefil ödeme yaptıysa asıl borçluya rücu hakkı doğar.
Bu adımlar tamamlandığında icra dosyası kapatma işlemi de bitmiş olur. Sorunlu dosyalarda, icra dosyası nasıl kapatılır sorusunu dosyanın kendi evrakına bakarak değerlendirmek gerekir; özellikle haciz ve satış aşamasına gelmiş dosyalarda gecikme ek masraf doğurur.
Dosya kapandıktan sonra kayıtlardan silinme #
Dosyanın infaz edilmesi, kaydın hemen ve her yerden kalkması anlamına gelmez. Ödeme sonrası takip edilmesi gereken üç kayıt vardır:
- UYAP ve e-Devlet kaydı: Dosya “infaz” ya da “işlemden kaldırıldı” durumuna geçer; sorgulamada dosya görünmeye devam eder ancak borç bakiyesi sıfırlanır. Derdest görünen bir dosya varsa icra dairesinden dosya durumu yazısı istenmelidir.
- Tapu, trafik ve banka hacizleri: Bu kurumlara ayrı ayrı haciz kaldırma müzekkeresi yazılması gerekir. Dosya kapandığı hâlde tapudaki haciz şerhi kendiliğinden kalkmaz; şerh kalktığı, tapu kaydından teyit edilmelidir.
- Kredi kayıtları: İcra dosyası bankaların kendi risk kayıtlarına doğrudan işlenmez; ancak takip alacaklısı bir banka ya da varlık yönetim şirketiyse, borcun kapandığının Kredi Kayıt Bürosu kayıtlarına yansıması için alacaklıdan bildirim yapılması istenmelidir.
Uygulamada en sık yaşanan sorun, yıllar sonra araç satışında ya da tapu devrinde kaldırılmamış bir haciz şerhiyle karşılaşılmasıdır. Bu nedenle dosya kapandıktan sonra tapu ve trafik kayıtlarının bir kez kontrol edilmesi, sonradan doğacak gecikmeleri önler.
Borçlu ölmüşse ya da şirket ise dosya nasıl kapanır? #
Borçlunun ölümü #
Takip sırasında borçlu ölürse takip kendiliğinden düşmez; alacaklı mirasçılara karşı devam eder. Ancak kanun mirasçılar için bir bekleme süresi tanır: ölüm gününden itibaren üç gün içinde takip işlemi yapılamaz, mirasın reddi süresi içinde de kural olarak satış istenemez. Mirası reddeden mirasçı hakkında takibe devam edilemez; mirasın reddi yazımızda üç aylık sürenin nereden başladığını anlattık.
Şirket borçlusu #
Borçlu bir şirketse ödeme yetkili temsilci tarafından yapılır ve dosya şirket adına kapatılır. Şirket ortak ya da yöneticisinin kişisel mallarına haciz konulabilmesi için takibin ayrıca onlara yöneltilmiş olması gerekir; vergi ve prim borçlarında ise kanuni temsilcinin sorumluluğu özel hükümlere göre belirlenir. Şirketin ticaret sicilinden terkin edilmesi hâlinde takip, ihyası sağlanmadıkça yürütülemez.
Kapatılmayan dosyanın sonuçları ve zamanaşımı #
Ödeme yapılmayan ve işlem görmeyen bir dosya “uyuyan dosya” hâline gelir; bu, borcun sona erdiği anlamına gelmez.
| Konu | Kural |
|---|---|
| Dosyanın işlemden kaldırılması | Alacaklı bir yıl içinde işlem yapmazsa dosya işlemden kaldırılır; yenileme harcı ödenerek yeniden canlandırılabilir |
| İlamsız takipte zamanaşımı | Alacağın niteliğine göre işler; senede bağlı alacaklarda genel süreler uygulanır |
| İlama dayalı takipte zamanaşımı | Mahkeme kararına bağlanan alacakta on yıl |
| Zamanaşımı dolduysa | Borçlu icra mahkemesinden takibin iptalini isteyebilir |
| Yenileme | Her işlem zamanaşımını keser ve yeniden işletir |
Zamanaşımı kendiliğinden sonuç doğurmaz; borçlunun bunu ileri sürmesi gerekir. Bu nedenle uzun süredir işlem görmeyen bir dosyada ödeme yapmadan önce zamanaşımı değerlendirmesi yapılması yerinde olur. Ödeme yapıldığında ise borç ikrar edilmiş sayılacağından zamanaşımı savunması kaybedilir.
Kısa kontrol listesi #
- E-Devlet’ten dosya numarasını ve icra dairesini öğrenin.
- Ödeme yapacağınız güne göre kapak hesabı alın.
- Ödemeyi dosya hesabına, dosya numarasını yazarak yapın.
- Haricen ödeme yaptıysanız alacaklının dosyaya tahsil beyanında bulunduğunu teyit edin.
- Dosyanın infazına ve hacizlerin kaldırılmasına karar verilmesini isteyin.
- Tapu, araç ve banka kayıtlarının temizlendiğini birkaç hafta sonra kontrol edin.

