Sık Sorulan Sorular
Aile — sık sorulan sorular
Aile alanında en çok sorulan 23 soru ve yanıtları. Aradığınızı bulamazsanız doğrudan yazın, yanıtlayalım.
Aile
23 soruAnlaşmalı boşanma ne kadar sürer?+
Taraflar protokolde anlaşmışsa ve evlilik en az bir yıl sürmüşse dava genellikle tek duruşmada sonuçlanır. Dava açılışından duruşma gününe kadar geçen süre mahkemenin yoğunluğuna göre 1–4 ay arasında değişir. Kararın kesinleşmesi ve nüfusa işlenmesi ise ek 2–4 hafta sürer.
Boşanmada mal paylaşımı nasıl yapılır?+
1 Ocak 2002’den sonraki evliliklerde yasal rejim edinilmiş mallara katılmadır: evlilik içinde edinilen mallar kural olarak yarı yarıya paylaşılır. Miras, bağış ve kişisel kullanım eşyaları kişisel mal sayılır. Mal paylaşımı boşanma davasından ayrı bir davadır ve boşanma kesinleşmeden karara bağlanmaz.
Velayet neye göre veriliyor?+
Tek ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Anne-baba ile çocuk arasındaki bağ, çocuğun yaşı ve alışkanlıkları, ebeveynlerin bakım imkânı ve tutumu değerlendirilir. Uygulamada küçük yaştaki çocuklarda anne bakımına öncelik verilse de bu mutlak bir kural değildir. İdrak çağındaki çocuk mahkemece dinlenir; pedagog raporu alınır.
Nafaka ödemezsem ne olur?+
Nafaka borcu icra takibine konu edilebilir; ayrıca "nafaka hükmüne uymama" nedeniyle icra ceza mahkemesinde şikâyet yoluyla 3 aya kadar tazyik hapsi istenebilir. Ödeme yapıldığında hapis kararı kalkar. Bu nedenle nafaka ödemelerinin mutlaka banka üzerinden ve açıklama yazılarak yapılması önerilir.
Boşanma davası nerede açılır?+
Eşlerden birinin yerleşim yeri ya da davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesinde açılır. Anlaşmalı boşanmada taraflar dilediği yer mahkemesini seçebilir. Yurt dışında yaşıyorsanız Türkiye’deki son yerleşim yeriniz esas alınır; yabancı mahkeme kararı almışsanız bunun tanınması için ayrı bir dava gerekir.
Nafaka her yıl kendiliğinden artar mı?+
Kararda artış oranı yazılıysa (ÜFE, TÜFE ya da ortalaması) artış kendiliğinden işler, yeniden dava açmaya gerek kalmaz. Karar yalnızca sabit bir tutar içeriyorsa artış için nafaka artırım davası açmak gerekir. Bu nedenle boşanma dosyasında artış oranının karara yazdırılması, sonraki yılların dava yükünü baştan ortadan kaldırır.
Kişisel ilişki günlerinde çocuk teslim edilmiyor, ne yapabilirim?+
Karara rağmen teslim yapılmıyorsa artık icra dairesine değil, Adalet Bakanlığının adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüğüne başvurulur: İİK m.25/a ve 25/b 7343 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmış, bu işler 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu m.41/A ve devamına bağlanmıştır. Müdürlük yükümlüye teslim emri gönderir; emre uyulmazsa çocuk uzman ya da öğretmen marifetiyle, gerekirse kolluk yardımıyla alınıp hak sahibine teslim edilir. Teslim emrine aykırı davranan hakkında bir ay içinde aile mahkemesine yapılacak şikâyet üzerine disiplin hapsine hükmedilir. Ayrıca bu davranış, açılacak bir velayetin değiştirilmesi davasında aleyhe delil oluşturur; teslim tutanaklarının düzenli tutulması bu nedenle önemlidir.
Anlaşmalı boşanma için evliliğin 1 yıl sürmesi şart mı?+
Evet. Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir (TMK m.166/3). Bir yıl dolmadan eşler anlaşsa bile dava anlaşmalı boşanma olarak sonuçlandırılamaz; bu durumda ancak çekişmeli boşanma sebeplerinden birine dayanarak dava açılabilir ya da bir yılın dolması beklenir.
Çekişmeli boşanma davası anlaşmalıya dönüşebilir mi?+
Evet. Yargılamanın herhangi bir aşamasında eşler boşanma ve bütün sonuçları üzerinde anlaşırsa, protokol dosyaya sunulur ve hâkim eşleri dinleyerek anlaşmalı boşanmaya karar verebilir. Evliliğin bir yıl sürmüş olması şartı burada da aranır. Bu yol, uzun sürebilecek bir davayı çoğu zaman tek duruşmada bitirir.
WhatsApp mesajları boşanma davasında delil olur mu?+
Olabilir. Eşin size gönderdiği mesajlar ve hukuka uygun yollarla ulaşılan yazışmalar delil olarak sunulabilir. Ancak eşin telefonunun şifresini kırmak, gizlice yazılım yüklemek veya özel yazışmalarına izinsiz erişmek suç oluşturabilir ve bu yolla elde edilen delil mahkemece dikkate alınmayabilir (HMK m.189). Mesajların ekran görüntüsüyle birlikte tarih ve numara bilgisinin görünmesi önemlidir.
Boşanma davası açmak için avukat tutmak zorunlu mu?+
Hayır, avukatla temsil zorunlu değildir; dava bizzat açılabilir. Ancak dilekçede ileri sürülmeyen olaylar ve talepler sonradan eklenemediği, nafaka, velayet ve tazminat gibi talepler süreye bağlı olduğu için hak kaybı yaşanmaması adına hukuki destek alınması önerilir. Ekonomik durumu yetersiz olanlar adli yardım talep edebilir.
Boşanma davası açınca evden ayrılmak kusur sayılır mı?+
Boşanma davası açıldıktan sonra eşlerin dava süresince ayrı yaşama hakkı vardır; evden ayrılmak tek başına kusur sayılmaz. Dava açılmadan önce haklı bir sebep olmaksızın ortak konutu terk etmek ise kusur değerlendirmesinde dikkate alınabilir. Şiddet veya tehdit varsa ayrılmadan önce koruma tedbiri istenmesi hem güvenlik hem ispat açısından önemlidir.
Boşanma kararı ne zaman kesinleşir?+
Gerekçeli karar taraflara tebliğ edildikten sonra iki haftalık istinaf süresi içinde başvuru yapılmazsa karar kesinleşir. Anlaşmalı boşanmada taraflar duruşmada kanun yolundan feragat ederse karar aynı gün kesinleşebilir. Kesinleşen karar nüfus müdürlüğüne bildirilir ve medeni hâl “boşanmış” olarak işlenir.
Boşandıktan sonra kadın ne zaman evlenebilir?+
Kanun, evliliği sona eren kadın için 300 günlük bekleme (iddet) süresi öngörür (TMK m.132). Kadının gebe olmadığı doktor raporuyla belgelenirse ya da boşandığı eşiyle yeniden evlenmek isterse mahkemeden bu sürenin kaldırılması istenebilir; bu dava genellikle kısa sürede sonuçlanır.
Boşanma davasında istenmeyen nafaka ve tazminat sonradan istenebilir mi?+
İstenebilir, ancak süreye bağlıdır. Boşanmadan doğan maddi-manevi tazminat ve yoksulluk nafakası talepleri, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde ayrı bir davayla ileri sürülmelidir (TMK m.178). Mal paylaşımı davası için ise süre kesinleşmeden itibaren on yıldır.
Eşim boşanmak istemezse boşanabilir miyim?+
Evet. Çekişmeli davada boşanma sebebi ispatlanırsa eşin boşanmak istememesi karara engel olmaz. Yalnız evlilik birliğinin sarsılmasına dayanan davada davacının kusuru daha ağırsa davalı itiraz edebilir; bu itiraz hakkın kötüye kullanılması niteliğindeyse yine boşanmaya karar verilebilir. Dava reddedilirse, ret kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl ortak hayat kurulamadığında eşlerden birinin istemiyle boşanmaya karar verilir (TMK m.166/4).
Düğünde takılan altınlar boşanınca kime kalır?+
Yargıtay 2024’te içtihadını değiştirdi. Eşler arasında anlaşma veya ispatlanmış yöresel örf yoksa takı kime takıldıysa ona aittir; bilezik ve kolye gibi kadına özgü takılar kadına, erkeğe özgü takılar erkeğe, kime takılmış olursa olsun o eşe aittir. Ziynetlerin karşı tarafta kaldığı ispatlanırsa aynen iadesi, yoksa bedeli istenebilir. Talep boşanma davasıyla birlikte veya ayrı davayla ileri sürülebilir; düğün fotoğraf ve videoları temel delildir.
Aldatılan eş mal paylaşımında daha fazla pay alabilir mi?+
Mal paylaşımı kural olarak kusurdan bağımsızdır ve her eş diğerinin artık değerinin yarısını ister. Ancak boşanma zina veya hayata kast sebebiyle gerçekleşmişse hâkim, kusurlu eşin artık değerdeki payını hakkaniyete göre azaltabilir veya tamamen kaldırabilir (TMK m.236/2). Aldatılan eş ayrıca maddi ve manevi tazminat isteyebilir; aldatan eşin yoksulluk nafakası talebi ise kural olarak reddedilir.
Süresiz nafaka kaldırıldı mı, ödediğim nafaka kesilir mi?+
Anayasa Mahkemesi’nin Haziran 2026’da TMK m.175’teki “süresiz olarak” ibaresini iptal ettiği açıklanmıştır; iptal, kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe girecektir. Bu süre dolana kadar mevcut hüküm uygulanır ve verilmiş nafaka kararları kendiliğinden sona ermez. Nafakanın kaldırılması veya azaltılması için yine mahkemeye başvurmak gerekir; yeni süre kuralını kanun koyucunun belirlemesi beklenmektedir.
Boşanma öncesi eşimin evi satmasını nasıl önlerim?+
Ailenin birlikte oturduğu konut, eşlerden birinin adına kayıtlı olsa bile diğer eşin açık rızası olmadan satılamaz (TMK m.194). Malik olmayan eş, tapu müdürlüğüne başvurarak aile konutu şerhi konulmasını isteyebilir; şerh, iyiniyetli alıcıya satış riskini büyük ölçüde ortadan kaldırır. Aile konutu dışındaki mallar için mal paylaşımı alacağını korumak amacıyla mahkemeden ihtiyati tedbir istenebilir.
Boşanma davası sürerken barışırsak ne olur?+
Davacı eş davadan feragat edebilir ya da taraflar davayı takip etmeyerek dosyanın işlemden kaldırılmasını sağlayabilir. Feragat kesin hüküm gibi sonuç doğurur ve yargılama giderleri feragat edene yükletilir. Barışmadan önceki olaylar kural olarak affedilmiş veya hoşgörüyle karşılanmış sayılır; ileride açılacak yeni bir davada tek başına dayanak yapılamaz, ancak yeni olaylarla birlikte değerlendirilebilir.
Velayet boşanmadan sonra değiştirilebilir mi?+
Evet. Velayet kararı kesin hüküm oluşturmaz; çocuğun menfaati gerektirdiğinde velayet sahibi değiştirilebilir (TMK m.183, m.349). Çocuğun bakım veya eğitiminin ihmal edilmesi, kötü muamele, kişisel ilişkinin ısrarla engellenmesi ya da idrak çağındaki çocuğun diğer ebeveynle yaşamak istemesi başlıca sebeplerdir. Velayet sahibinin yeniden evlenmesi tek başına yeterli değildir; mahkeme sosyal inceleme raporu alarak karar verir.
Boşanma dilekçesine sonradan yeni olay eklenebilir mi?+
Dilekçeler aşaması tamamlandıktan sonra iddianın genişletilmesi yasağı başlar; karşı tarafın açık rızası olmadan yeni olay ileri sürülemez. Islah yoluyla bir defaya mahsus değişiklik mümkün olsa da masraflıdır ve sınırlıdır. Dava açıldıktan sonra gerçekleşen yeni olaylar ise yargılamada ileri sürülebilir. Bu nedenle olayların, tarih ve tanıklarıyla birlikte ilk dilekçede eksiksiz anlatılması gerekir.
Durumunuzu birlikte değerlendirelim
İlk görüşmede dosyanızın hukuki durumunu, izlenebilecek yolları ve tahmini süreci konuşuyoruz. Görüşme ofisimizde ya da görüntülü olarak yapılabilir.